Waarom ik als Libanees echt bezorgd werd

Méér Anglo-Amerikaanse plannen om méér Arabische legers te trainen maken het probleem waarschijnlijk alleen maar erger, vindt

Rami G. Khouri.

Terwijl ik de afgelopen week in Beiroet aandachtig luisterde naar George W. Bush en Tony Blair, vielen de Israëlische bommen overal om ons heen naar beneden, in Beiroet en andere delen van Libanon.

Ik begon me een beetje zorgen te maken dat hun enthousiaste plannen ten aanzien van mijn vrijheid en de democratie in het Midden-Oosten steeds meer in de war geschopt werden door oorlogen, privé-milities, terreurgolven en ineenstortende samenlevingen. En toen ik erachter kwam dat de Amerikaanse ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie ermee instemden om te helpen het Libanese leger te trainen, werd ik echt bezorgd.

Ik zeg dit omdat ik niet onder de indruk ben als ik in onze regio rondkijk en probeer de voors en tegens van het beleid van Bush en Blair ter bevordering van de vrijheid en democratie in het Midden-Oosten, als tegengif tegen terrorisme en dictatuur, tegen elkaar af te wegen. Hun ‘voorwaartse strategie van de vrijheid’ is tot nu toe grotendeels rampzalig gebleken. Het laatste waar we behoefte aan hebben is een nieuw hoofdstuk in dit boek der gruwelen.

In principe ben ik het eens met het concept van Bush en Blair van de stimulering van de vrijheid en democratie in het Midden-Oosten, aan de verwezenlijking waarvan ik en vele anderen een groot deel van ons volwassen leven hebben gewijd. Maar hun militaristische, agressieve benadering, die onlosmakelijk verbonden is met de Israëlische prioriteiten, is rommelig en contraproductief.

In plaats van vrije, democratische samenlevingen te bevorderen, die vredelievend en welvarend zijn, zijn Bush en Blair behulpzaam bij de totstandkoming van nieuwe mislukte staten, narcostaten, op milities gebaseerde ministaatjes en vrijhavens voor terreur.

Kijk naar één willekeurige dag de afgelopen week, donderdag 3 augustus, in Afghanistan, Irak, Palestina en Libanon, de vier landen waar de Anglo-Amerikaanse alliantie militaire kracht en diplomatiek spierballenvertoon heeft ingezet om een nieuwe orde af te dwingen, gebaseerd op vrije verkiezingen en democratisch bestuur.

Alle vier deze landen gaan gebukt onder hevig geweld en gedeeltelijke desintegratie. Hun centrale regeringen genieten weinig invloed en geringe legitimiteit, en worden openlijk uitgedaagd door politieke milities, sektarische en etnische groeperingen, en gewone misdadigers.

Een kort overzicht van de gebeurtenissen op 3 augustus:

In Washington waarschuwt de generaal die het bevel voert over de Amerikaanse strijdkrachten in het Midden-Oosten een Senaatscommissie dat het sektarische geweld in Irak, met name in Bagdad, zo ernstig is geworden dat heel Irak het gevaar loopt af te glijden in een burgeroorlog. De Verenigde Naties hadden een paar dagen eerder gemeld dat de afgelopen maand dagelijks gemiddeld meer dan honderd burgers de dood vonden in Irak. Twee bommen exploderen die dag in een voetbalstadion in Bagdad, waarbij twaalf mensen het leven verliezen. Een hoge Britse diplomaat in Bagdad meldt Blair in een privé-memorandum dat „het vooruitzicht van een burgeroorlog en een feitelijke opdeling van Irak op dit moment waarschijnlijker is dan een succesvolle en substantiële overgang naar een stabiele democratie.”

In Palestina vallen Israëlische troepen opnieuw het zuiden van Gaza binnen met tanks en luchtbombardementen, waarbij zeven Palestijnen omkomen. In iets meer dan een maand heeft Israël minstens 158 Palestijnen gedood, van wie meer dan de helft burgers, terwijl de Palestijnen Israël met raketten blijven bestoken en nog steeds één ontvoerde Israëlische soldaat vasthouden.

In Afghanistan laat een zelfmoordterrorist zijn auto ontploffen midden op de markt van een klein stadje in het zuiden van het land, waarbij 21 burgers omkomen. Enige uren later worden vier NAVO-soldaten gedood en raken tien anderen gewond bij twee aanslagen in hetzelfde gebied.

In Libanon neemt Israël een grote hoeveelheid doelen onder vuur en voert het een grondinvasie uit, terwijl Hezbollah raketten afvuurt op Israëlische steden, waarbij aan beide zijden tientallen doden en gewonden vallen.

Op deze derde augustus benadrukte Blair in Londen het thema dat hij en Bush de hele afgelopen week hebben aangeprezen: de Verenigde Staten en Groot-Brittannië hebben zich verplicht tot het strijden voor een ‘visie voor het Midden-Oosten, die is gebaseerd op democratie, vrijheid en de rechtsstaat’, om het Midden-Oosten te transformeren teneinde toekomstige terreuraanvallen zoals die uit 2001 (in New York en Washington) en 2005 (in Londen) te kunnen voorkomen.

De staatsvorm in de genoemde vier landen moet inderdaad veranderd en verbeterd worden. De nalatenschap van krijgsheren, privé-milities, criminaliteit, en wreed machtsmisbruik maakte van deze landen, of delen daarvan, abnormale samenlevingen die voor hun eigen burgers net zo onaantrekkelijk waren als zij dat waren voor de rest van de wereld. Toch lijkt het Anglo-Amerikaanse beleid in Afghanistan, Irak, Palestina en Libanon slechts nieuwe vormen van geweld, corruptie en massaal lijden voort te brengen.

Wellicht is het tijd om te erkennen dat de traditionele autocratische regeringsvormen en de door de Britten en Amerikanen met militair geweld afgedwongen ‘instant-vrijheid’ allebei onaantrekkelijke opties zijn voor de grote meerderheid van de fatsoenlijke mensen in het Midden-Oosten. Deze mensen willen gewoon een normaal, kalm en vreedzaam leven leiden, en niet voortdurend tot subjecten worden gebombardeerd van nieuwe en soms groteske experimenten met bestuursvormen die door lokale despoten en westerse krijsheren worden bedacht.

Méér Anglo-Amerikaanse plannen om méér Arabische legers te trainen maken het probleem waarschijnlijk alleen maar erger. Waarom kunnen we niet gewoon afspreken om alle VN-resoluties tegelijkertijd te implementeren, zowel in Israël als in de Arabische landen, zodat de legitimiteit van regeringen wordt hersteld en landen veiliger worden, en de behoefte aan etnische milities, verzetsbewegingen, rakettenoorlogen en Anglo-Amerikaanse invasiemachten wordt geëlimineerd?

Rami G. Khouri is verbonden aan het in Beiroet gevestigde dagblad Daily Star. © Rami G. Khouri / Agence Global