Stripvreetzakken

De invloed van Popeye is niet beperkt gebleven tot jeep voor ‘kleine zeer sterke Amerikaanse legerauto’, Popeye-armen voor ‘sterk gespierde armen’ en Olijfje voor ‘hulpeloze of popperige vrouw’. Nee, er is ook een fastfoodketen die zijn naam aan de Popeyestrip dankt, namelijk Wimpy.

Inmiddels bestaan er geen Wimpy’s meer in Nederland, maar ze zijn in onze culinaire geschiedenis niet onbelangrijk geweest, want dankzij Wimpy’s leerde Nederland hamburgers eten, of beter Wimpyburgers.

Wimpy en de Wimpyburgers ontlenen hun naam aan J. Wellington Wimpy, een personage uit de Popeyestrips van Elzie C. Segar. Wimpy at doorlopend hamburgers, die hij bij voorkeur niet uit eigen zak betaalde of die hij op de pof kocht. Een bekende uitspraak van Wellington Wimpy was: „I will gladly pay you Tuesday for a hamburger today.”

In Engeland, waar Wimpy nog altijd een grote keten is, werd de eerste vestiging in 1954 geopend. Nederland volgde eind 1963. Op het hoogtepunt, eind jaren zestig, telde ons land 53 Wimpy’s.

„Pas in de jaren tachtig”, schreef Hans Hoekstra in een historische terugblik in Het Parool, „sloeg McDonald’s in Nederland echt aan. Ook de hamburgerketen Burger King vestigde zich in die tijd in Nederland. McDonald’s groeide door, maar Wimpy ging uiteindelijk ten onder (net als de Wendy’s en de Darby’s), al werd nog een vertwijfelde poging gedaan concurrent McDonald’s te imiteren door niet langer aan tafeltjes te bedienen (table service) maar ook op counter service over te gaan.” In 1985 sloot de laatste Nederlandse Wimpy.

Een andere veelvraat die zijn sporen in het Nederlands heeft nagelaten is Billy (of Billie) Turf. Billy is de hoofdpersoon in een reeks kinderverhalen die de Engelse schrijver Charles Harold St John Hamilton (1876-1961) publiceerde onder de naam Frank Richards. Billy debuteerde in 1908 in het weekblad The Magnet. Op de illustraties bij de verhalen heeft hij een enorme buik en draagt hij een kostschooljasje met een vest op een geruite broek. Hij beleeft zijn avonturen op een fictieve kostschool, de Greyfriars School in Kent. Tot 1940 verschenen de verhalen van Billy Bunter, zoals de hoofdpersoon oorspronkelijk heette, in The Magnet. In 1947 verscheen het eerste Bunterboek, getiteld Billy Bunter of Greyfriars School. In totaal zouden er 38 Bunterboeken verschijnen. De meeste waren enorme bestsellers.

Tussen 1955 en 1976 werden de avonturen van Billie Turf afgedrukt in de stripbladen Sjors en Eppo; het eerste Nederlandse boek verscheen in 1963, onder de titel Billie Turf, het dikste studentje ter wereld.

Ook de dikke zus van Billie, Bessie, schopte het tot soortnaam. In 1949 wijdde Richards een apart verhaal aan Bessie, dat verscheen onder de titel Bessie Bunter of Cliff House School. In Nederland waren de avonturen van Bessie tussen 1964 en 1975 te volgen in Libelle, later in Tina. Voorzover bekend verscheen het eerste Nederlandse boek in 1982, onder de titel Bessie Turf, het liefste dikkertje ter wereld.

Zowel Billie als Bessie duikt regelmatig in de kranten op. Deze krant publiceerde ooit een groot verhaal over de biologische kanten van dik worden onder de kop ‘De genetica van Billy Turf’. En het Algemeen Dagblad schreef in 2002: „Aan de andere kant: niemand wil als een Bessie Turf over het strand paraderen.”

Billie en Bessie staan ook al in de Grote Van Dale, met omschrijvingen die goed op elkaar zijn afgestemd. Bij Billie Turf luidt die ‘zeer dikke, tonnetjeronde jongeman’ en bij Bessie Turf ‘zeer dikke, tonnetjeronde jonge vrouw’.

Reacties naar sanders@nrc.nl