Roker slecht te weren

Werkgevers mogen rokers weren bij een sollicitatie, heeft de Europese Commissie bepaald. Maar in Nederland zal dat volgens deskundigen niet zo gemakkelijk zijn.

Roken is slecht voor uw carrière, u kunt er werkloos van worden. Staat dat straks ook als waarschuwing op sigarettenpakjes? Van de Europese Commissie, bleek zaterdag, mogen werkgevers in een personeelsadvertentie zetten dat rokers niet hoeven te solliciteren. Maar in Nederland gaat dat vermoedelijk niet op. „Als een sollicitant aangeeft zich strikt aan het rookverbod op de werkplek te houden, dan heeft de werkgever waarschijnlijk geen mogelijkheid om die persoon te weigeren”, zegt arbeidsrechtadvocaat Joris Oster van Allen & Overy.

Volgens zijn collega Stefan Sagel van De Brauw Blackstone Westbroek mogen alleen sollicitanten worden geweigerd die het recht opeisen om tijdens het werk rookpauzes te nemen. Sagel: „Op de werkplek mag niet worden gerookt en de werkgever is ook niet verplicht plekken in te richten waar wel mag worden gerookt, zoals rookcabines.” Als iemand onder werktijd rookpauzes neemt en daarvoor bijvoorbeeld naar buiten gaat, kost dat werktijd, die moet worden ingehaald. „In dat geval is het wel geoorloofd iemand te weigeren.”

Eurocommissaris Spidla van werkgelegenheid schreef eerder aan de Britse europarlementariër Stihler dat Europese regels discriminatie op grond van roken niet verbieden. Alleen onderscheid op basis van ras, leeftijd, sekse, religie of handicap staan in de Europese antidiscriminatiewetgeving expliciet genoemd. Stihler had hierover een vraag gesteld aan de Europese Commissie naar aanleiding van een Ierse personeelsadvertentie. Daarin stond dat rokers niet hoefden te reageren. Nadat het Stihler duidelijk was geworden dat er geen Ierse wetgeving is die dit verbiedt, richtte ze zich tot de Europese Commissie.

De Ierse directeur van het bedrijf dat de personeelsadvertentie plaatste meent dat rokers het leven van niet-rokers op de werkvloer onmogelijk maken. „Rokers zijn niet sociaal en vaker ziek. Als mensen in hun koffiepauze of in hun vrije tijd roken en ze komen daarna op het werk, dan stinken ze. We hebben een klein kantoor en rokers zouden het ondraaglijk maken voor de rest van het personeel”, aldus Philip Tobin in de Britse zakenkrant Financial Times.

Advocaat arbeidsrecht Oster: „Dat gaat natuurlijk te ver. Dan zou een werkgever in een advertentie ook om geheelonthouders mogen vragen, omdat die mogelijk minder problemen veroorzaken dan mensen die in hun vrije tijd alcohol gebruiken.”

Toch wijzen beiden erop dat alleen rechtszaken hierover zekerheid kunnen brengen. Tot nu toe is er in Nederland geen jurisprudentie over dit onderwerp.

De Stichting Rokersbelangen is ervan overtuigd dat rokers niet geweigerd mogen worden. De stichting beroept zich op de Grondwet. Ook de stichting Stivoro, die zich inzet voor een rookvrije toekomst, meent dat een sollicitatiebeperking te ver gaat. „We hebben in Nederland waarden en normen vastgelegd om discriminatie tegen te gaan en daar passen maatregelen zoals deze tegen rokers niet in”, aldus een woordvoerder.