In Deventer verkopen ze nu zelfs thrillers

De Boekenmarkt in Deventer trok gisteren een recordaantal bezoekers, maar sommige handelaren zijn ontevreden over het aanbod van hun collega’s.

Eén boek voor anderhalve euro, vier voor vijf euro. Dat is het soort aanbiedingen waar de Nederlandse boekenliefhebber dol op is. Op de Deventer Boekenmarkt, waar gisteren een recordaantal van 130.000 bezoekers langs de 878 kramen liep, was het dringen bij de stands waar uit grote bananendozen veel boeken voor weinig geld konden worden gegraaid. Een smoezelige hardback over tuinieren uit de jaren zeventig, een fijn plaatjesboek over Mexico, de onooglijke omnibussen van Kirst, Konsalik en Jackie Collins – ze vinden allemaal even gretig aftrek.

Eigenaar Vincent Falger van reizend antiquariaat Serendipity ziet het met lede ogen aan. Serendipity richt zich op de lezer die houdt van het betere boek, zowel wat betreft inhoud als vormgeving. Falger heeft zeldzame boeken in zijn kraam liggen, een eerste druk van het dagboek van Anne Frank bijvoorbeeld. Het is nog niet verkocht, maar een aantal geïnteresseerden heeft zich er al uitgebreid over laten informeren. Dat sommige van zijn collega’s rommel verkopen stemt hem treurig. „Er wordt in Deventer veel gedumpt.”

Gino Smit, eigenaar van antiquariaat Smit & Bos uit Leeuwarden, is het eens met Falger. „Hier kan je alles kwijt, is het adagium van sommige standhouders.”

Smit is gespecialiseerd in boeken over Rusland. Tot zijn verdriet moet hij echter bekennen dat vooral de romans en thrillers die hij heeft meegenomen goed verkopen. „Het niveau van de markt daalt. Omdat veel handelaren ervoor kiezen hier opruiming te houden, blijven de kopers weg die bereid zijn om wat meer geld uit te geven voor een goed boek. Dat zal zich wreken op de lange termijn.”

De liefhebbers van het zeldzame boek laten zich de laatste jaren op markten sowieso al minder zien, weet Smit. „Die doen veel van hun aankopen via internet. Daarom moeten we het juist voor deze kopers aantrekkelijk maken om naar Deventer te komen.”

Hoewel het voor hem nog steeds een ‘topmarkt’ is wat betreft de omzet, vreest Smit voor de toekomst. „Alle kramen gaan steeds meer op elkaar lijken. Ik vind het dom dat de organisatie hier niet beter op let. Stuur gewoon iemand de markt over die controleert wie er uitverkoop aan het houden is. Handelaren die dat doen, zijn de volgende keer niet meer welkom.”

Volstrekte onzin, vindt Henk Molenaar van Molenaar Boeken uit Amsterdam. Aan het eind van zijn stand staat een aanhangwagentje vol met titels die voor een habbekrats mee naar huis mogen. En omdat het vandaag ‘boekenfeest’ is, geeft hij ook nog eens dertig procent korting aan iedereen die drie of meer boeken afneemt. Molenaar staat ook op de wekelijkse boekenmarkt op het Spui in Amsterdam, en daar is het verboden uitverkoop te houden. „Maar op zo’n dag als vandaag vind ik het geen probleem. Die speelruimte moet blijven.”

Terwijl hij vijf euro incasseert voor het boek De aap als huisdier, vervolgt Molenaar: „Er komen veel mensen naar Deventer. Die zijn niet allemaal geïnteresseerd in dure en zeldzame boeken. Daarom probeer ik voor ieder wat wils in de verkoop te hebben.” De Amsterdammer wijst op gesigneerde exemplaren van boeken van Mulisch en Bernlef. „Er komt hier een heel divers publiek, dat is juist de magie van Deventer.”

Ook bij scheepvaartantiquariaat Neptunus uit Anjum is een van de twee markttafels ingericht met boeken die voor de halve prijs weggaan. „Maar ik heb ook veel specialistische boeken bij me hoor”, zegt eigenaar Hendrik Steen. „De boeken die in de uitverkoop liggen doen het goed, maar ook het wat meer bijzondere werk verkoopt prima.”

Steen denkt dat het met het dalende niveau van de Deventer Boekenmarkt wel meevalt. „Ik heb zelf nog geen tijd gehad om een rondje te lopen, maar er staan hier bijna 900 kramen. Daar staat vast veel goeds tussen.” Hij moet het gesprek beëindigen, omdat een klant een boek wil afrekenen. Het komt van de ‘dure’ tafel.