Filosofische gedachten

1 Wie deze zomer een jongerenvakantie op Kreta of Corfu heeft gepland, doet er goed aan de vader aller wijsgeren mee te nemen: Plato (427-347 v. Chr.). Niet alleen kent hij Griekenland op zijn duimpje, hij was ook een echte levensgenieter. Een van zijn bekendste werken, Het Symposium, is een schitterende (en vooral leesbare) beschrijving van een drinkfeest waar al zijn vrienden filosoferen over de liefde. Na het verhaal, dat veel komische noten en een zeer verrassende conclusie kent, begrijp je waarom de filosoof Alfred Whitehead de gehele filosofie ooit „een voetnoot bij Plato” noemde.2 Je bent eindelijk vrij van je dagelijkse verplichtingen, de kinderen zijn bij oma en de wekker hoeft niet gezet. Vakantie is ultieme vrijheid. Maar wat is vrijheid eigenlijk? John Stuart Mill (1806-1873) schreef een wereldberoemd essay over vrijheid, getiteld On Liberty. Zijn ideeën over vrije meningsuiting en individualiteit waren een tijd uit de gratie, maar zijn de laatste jaren weer sterk in relevantie toegenomen. Mill schrijft uitvoerig over de vrije meningsuiting: wat zijn de grenzen en vooral het nut van dit principe? Ook een aanrader: Why read Mill today? van John Skorupski. 3 De meeste mensen gaan tegenwoordig vooral op vakantie om lekker niets te doen. De vraag is dus: wat is niets? Kán je eigenlijk wel ‘niets’ doen? Of is niets doen ook iets doen? Jean Paul Sartre (1905-1980) schreef uitvoerig over het niets in zijn verhandeling Het zijn en het niet, waarin hij stelt dat het bewustzijn eigenlijk een ‘leegte’ is. Maar juist die 'leegte’ is alles voor de mens, want het is, stelt Sartre, zijn enige uitweg uit het lichaam waar hij in gevangen zit. Pas op: het is een taaie tekst, maar ja, je hebt toch niets te doen.4 Daar zit je dan, op de camping, verstoken van alle technische hoogstandjes die je leven zo gemakkelijk maakten, voordat je besloot lekker basic op vakantie te gaan. Stil je heimwee naar technologische vernuften met Donna Haraway (1944) en haar boek A Cyborg Manifesto, een politiek getinte verhandeling waarin ze uiteen zet hoe de wereld eruit zou kunnen zien als de mens langzaam maar zeker in een machine verandert. Het ontbreken van ras- en sekseverschillen zou het begin van wereldvrede kunnen zijn. En dat is toch prettig thuiskomen.Rob Wijnberg Wie deze zomer een jongerenvakantie op Kreta of Corfu heeft gepland, doet er goed aan de vader aller wijsgeren mee te nemen: Plato (427-347 v. Chr.). Niet alleen kent hij Griekenland op zijn duimpje, hij was ook een echte levensgenieter. Een van zijn bekendste werken, Het Symposium, is een schitterende (en vooral leesbare) beschrijving van een drinkfeest waar al zijn vrienden filosoferen over de liefde. Na het verhaal, dat veel komische noten en een zeer verrassende conclusie kent, begrijp je waarom de filosoof Alfred Whitehead de gehele filosofie ooit „een voetnoot bij Plato” noemde.

2 Je bent eindelijk vrij van je dagelijkse verplichtingen, de kinderen zijn bij oma en de wekker hoeft niet gezet. Vakantie is ultieme vrijheid. Maar wat is vrijheid eigenlijk? John Stuart Mill (1806-1873) schreef een wereldberoemd essay over vrijheid, getiteld On Liberty. Zijn ideeën over vrije meningsuiting en individualiteit waren een tijd uit de gratie, maar zijn de laatste jaren weer sterk in relevantie toegenomen. Mill schrijft uitvoerig over de vrije meningsuiting: wat zijn de grenzen en vooral het nut van dit principe? Ook een aanrader: Why read Mill today? van John Skorupski. 3 De meeste mensen gaan tegenwoordig vooral op vakantie om lekker niets te doen. De vraag is dus: wat is niets? Kán je eigenlijk wel ‘niets’ doen? Of is niets doen ook iets doen? Jean Paul Sartre (1905-1980) schreef uitvoerig over het niets in zijn verhandeling Het zijn en het niet, waarin hij stelt dat het bewustzijn eigenlijk een ‘leegte’ is. Maar juist die 'leegte’ is alles voor de mens, want het is, stelt Sartre, zijn enige uitweg uit het lichaam waar hij in gevangen zit. Pas op: het is een taaie tekst, maar ja, je hebt toch niets te doen.4 Daar zit je dan, op de camping, verstoken van alle technische hoogstandjes die je leven zo gemakkelijk maakten, voordat je besloot lekker basic op vakantie te gaan. Stil je heimwee naar technologische vernuften met Donna Haraway (1944) en haar boek A Cyborg Manifesto, een politiek getinte verhandeling waarin ze uiteen zet hoe de wereld eruit zou kunnen zien als de mens langzaam maar zeker in een machine verandert. Het ontbreken van ras- en sekseverschillen zou het begin van wereldvrede kunnen zijn. En dat is toch prettig thuiskomen.Rob Wijnberg Je bent eindelijk vrij van je dagelijkse verplichtingen, de kinderen zijn bij oma en de wekker hoeft niet gezet. Vakantie is ultieme vrijheid. Maar wat is vrijheid eigenlijk? John Stuart Mill (1806-1873) schreef een wereldberoemd essay over vrijheid, getiteld On Liberty. Zijn ideeën over vrije meningsuiting en individualiteit waren een tijd uit de gratie, maar zijn de laatste jaren weer sterk in relevantie toegenomen. Mill schrijft uitvoerig over de vrije meningsuiting: wat zijn de grenzen en vooral het nut van dit principe? Ook een aanrader: Why read Mill today? van John Skorupski.

3 De meeste mensen gaan tegenwoordig vooral op vakantie om lekker niets te doen. De vraag is dus: wat is niets? Kán je eigenlijk wel ‘niets’ doen? Of is niets doen ook iets doen? Jean Paul Sartre (1905-1980) schreef uitvoerig over het niets in zijn verhandeling Het zijn en het niet, waarin hij stelt dat het bewustzijn eigenlijk een ‘leegte’ is. Maar juist die 'leegte’ is alles voor de mens, want het is, stelt Sartre, zijn enige uitweg uit het lichaam waar hij in gevangen zit. Pas op: het is een taaie tekst, maar ja, je hebt toch niets te doen.4 Daar zit je dan, op de camping, verstoken van alle technische hoogstandjes die je leven zo gemakkelijk maakten, voordat je besloot lekker basic op vakantie te gaan. Stil je heimwee naar technologische vernuften met Donna Haraway (1944) en haar boek A Cyborg Manifesto, een politiek getinte verhandeling waarin ze uiteen zet hoe de wereld eruit zou kunnen zien als de mens langzaam maar zeker in een machine verandert. Het ontbreken van ras- en sekseverschillen zou het begin van wereldvrede kunnen zijn. En dat is toch prettig thuiskomen.Rob Wijnberg De meeste mensen gaan tegenwoordig vooral op vakantie om lekker niets te doen. De vraag is dus: wat is niets? Kán je eigenlijk wel ‘niets’ doen? Of is niets doen ook iets doen? Jean Paul Sartre (1905-1980) schreef uitvoerig over het niets in zijn verhandeling Het zijn en het niet, waarin hij stelt dat het bewustzijn eigenlijk een ‘leegte’ is. Maar juist die 'leegte’ is alles voor de mens, want het is, stelt Sartre, zijn enige uitweg uit het lichaam waar hij in gevangen zit. Pas op: het is een taaie tekst, maar ja, je hebt toch niets te doen.

4 Daar zit je dan, op de camping, verstoken van alle technische hoogstandjes die je leven zo gemakkelijk maakten, voordat je besloot lekker basic op vakantie te gaan. Stil je heimwee naar technologische vernuften met Donna Haraway (1944) en haar boek A Cyborg Manifesto, een politiek getinte verhandeling waarin ze uiteen zet hoe de wereld eruit zou kunnen zien als de mens langzaam maar zeker in een machine verandert. Het ontbreken van ras- en sekseverschillen zou het begin van wereldvrede kunnen zijn. En dat is toch prettig thuiskomen.Rob Wijnberg Daar zit je dan, op de camping, verstoken van alle technische hoogstandjes die je leven zo gemakkelijk maakten, voordat je besloot lekker basic op vakantie te gaan. Stil je heimwee naar technologische vernuften met Donna Haraway (1944) en haar boek A Cyborg Manifesto, een politiek getinte verhandeling waarin ze uiteen zet hoe de wereld eruit zou kunnen zien als de mens langzaam maar zeker in een machine verandert. Het ontbreken van ras- en sekseverschillen zou het begin van wereldvrede kunnen zijn. En dat is toch prettig thuiskomen.