Een volle kas trekt gevaarlijke beleggers aan

Bedrijven met geld lopen in de gaten. ‘Zwerfkapitalisten’ loeren overal. Wie, zoals Philips en Nutreco, veel geld verdient met verkoop van dochters wil maar één ding: geld snel lozen.

Van geld kun je nooit genoeg hebben. Cash is king, zeggen Amerikanen.

Maar niet voor topmanagers die grote Nederlandse ondernemingen leiden.

Ze weten niet hoe snel ze het geld dat met miljarden tegelijk binnenstroomt weer moeten lozen. Neem Philips. Het concern ontvangt, ergens in het vierde kwartaal, een bedrag van 6,4 miljard euro dankzij de verkoop van de divisie Halfgeleiders aan een groep van drie financiers, de Amerikanen KKR en Silver Lake en het Nederlandse Alpinvest.

Samen met de aankondiging van de verkoop vorige week zette de Philips-top al uiteen wat met het geld gaat gebeuren. Van 40 procent van de opbrengst, 2,5 miljard euro, ligt al vast wat ermee gaat gebeuren: extra dividend voor aandeelhouders en extra inkoop van aandelen op de effectenbeurs. De 2,5 miljard euro komt bovenop een bedrag van 1,5 miljard euro dat Philips voor deze doelen eerder al had aangekondigd.

Neem vis- en veevoederbedrijf Nutreco. In maart verkocht Nutreco zijn meerderheidsbelang in een Noors visbedrijf Marine Harvest. Dat leverde niet alleen een boekwinst op van 379 miljoen euro, zo meldde Nutreco vorige week in zijn publicatie van de halfjaarwinst. Marine Harvest betaalde ook nog een lening terug ter waarde van 156 miljoen euro.

Nutreco wil een deel van de verkoopopbrengst aan zijn aandeelhouders geven, via een ‘superdividend’ van 9 euro per aandeel (ongeveer 300 miljoen euro). Het bedrijf wil daarmee wachten tot de Britse kartelautoriteiten hun definitieve ja hadden gegeven. Dat staat gepland voor 20 december.

Maar die datum is bij nader inzien en na raadpleging van advocaten toch wel wat ver weg. Nu heeft Nutreco voor 31 augustus een aandeelhoudersvergadering belegd die haar goedkeuring moet geven aan het superdividend. En dan kan het uitgekeerd worden.

En wat doet energiebedrijf Essent met de 2,6 miljard euro die wordt verdiend met de verkoop van zijn kabelnetwerk?

Philips en Nutreco willen hun geld zo snel mogelijk weer uitgeven. Waarom?

„Ondernemingen beseffen dat ze wat met hun geld moeten dóén”, zegt analist Peter van Doesburg van zakenbank Rabo Securities. „En zij dóén het ook”, zegt de analist die al jaren de trends in de kasgelden van het Nederlandse bedrijfsleven volgt. De kasgelden stabiliseren of dalen (zie overzicht rechts.)

Volle kassen trekken de aandacht. Aandacht van de ‘verkeerde’ beleggers, die hun oog laten vallen op de geldvoorraad, de directie onder druk zetten om leuke dingen voor aandeelhouders te doen en oproer veroorzaken dat de aandacht afleidt van andere zaken, zoals nieuwe investeringen en overnames.

De financiële wereld zit tegenwoordig vol ‘zwerfkapitalisten’ die met informatiesystemen bijhouden hoe het beursgenoteerde bedrijven vergaat. Zij zwerven met hun kapitaal over de wereld en beleggen daar hun kortstondige geld waar de verwachte opbrengsten het hoogst zijn. Een van de criteria waar zij op loeren is de hoeveelheid geld in kas.

Een volle kas schept direct kansen: kansen op meer dividend, op inkoop van eigen aandelen door de onderneming die de beurskoers stimuleert, of op een bod door een concurrent of een financier, voor wie de volle kas een extra bonus is.

De kaspositie van Philips, inclusief de verwachte opbrengst van Halfgeleiders, wordt bijna 9 miljard euro, dat is bijna 30 procent van de waarde van de aandelen op de beurs. Bij Nutreco is het kasgeld van 939 miljoen euro goed voor ruim de helft van de aandelenwaarde.

De ervaringen van informatieleverancier VNU, dat een volle kas wilde inzetten voor een grote overname maar door beleggers werd gedwarsboomd en zelf werd verkocht, en van het industriële conglomeraat Stork hebben managers met de neus op de feiten gedrukt. Stork had een aantrekkelijke kaspositie en een aantal activiteiten met weinig onderlinge verbanden, zoals kippenslachtmachines en leveranties voor de luchtvaartindustrie. In februari doken opeens twee zwerfkapitalisten op met samen 20 procent van de Stork-aandelen, die aandringen op maatregelen. De aangekondigde inkoop van eigen aandelen door Stork kon hen kennelijk niet tevredenstellen. Stork concludeerde na maanden onderzoek dat verkoop van het concern geen extra waarde oplevert voor beleggers. Aandeelhouders maakten vervolgens duidelijk dat zij daar zelf ook hun zegje over willen doen op een buitengewone vergadering. Stork halveerde zijn kasvoorraad in het eerste halfjaar al bijna tot 124 miljoen euro door inkoop van eigen aandelen en wil daaraan in het tweede halfjaar nog eens 70 miljoen spenderen.

Voor analist Van Doesburg zijn de ervaringen van Stork illustratief voor de manier waarop managers met de volle kassen omgaan. Ze besteden meer geld aan investeringen, bedrijfsovernames en uitkeringen aan aandeelhouders. Daar komt bij dat dreiging van nieuwe wetgeving die beleggers meer macht geeft, voorlopig geweken lijkt. „Het bedrijfsleven is minder bang geworden voor activistische aandeelhouders.”

Grote overnames om het geld te investeren hebben bedrijven de afgelopen maanden niet gedaan. Wel veel kleinere. Philips deed de afgelopen twaalf maanden naar eigen zeggen acht overnames in de medische systemen, verlichting en elektronica voor persoonlijke gezondheidszorg. Daarmee kon de kas met 3,5 miljard euro worden verminderd.