Beleefd applaus op congres van LDP in Osaka

Zaterdag congresseerde de Japanse LDP in Osaka. Maar alles stond al vast. Shinzo Abe wordt partijleider en daarmee premier.

Het verkiezingscircus van de belangrijkste regeringspartij in Japan – de Liberaal Democratische Partij – is neergestreken in Osaka. LDP-secretaris Tsutomu Takebe wil meer publiekelijke betrokkenheid bij de verkiezing van de partijleider, en daarmee het democratisch gehalte versterken. Hij heeft daarom het fenomeen van regionale ‘blokcongressen’ geïntroduceerd.

Als locatie is deze keer gekozen voor een classicistische theaterzaal op een eilandje in de rivier. Talloze daklozen wonen er langs de waterkant in kartonnen onderkomens. Maar de meeste partijgangers worden deze zaterdag niet met deze harde realiteit geconfronteerd. Ze worden direct voor de statige zaal afgezet in bussen. Binnen klinkt vrolijke marsmuziek.

Als het doek opgaat blijkt het podium gevuld met een veertigtal partijbestuurders, tegen de achtergrond van de Japanse nationale vlag en het LDP-vaandel. Vormt deze club grijze mannen (tegenover één vrouw) nu ‘de nieuwe LDP’, die door toedoen van premier Koizumi ‘de oude LDP’ heeft vermorzeld?

In de zaal zelf ligt de gemiddelde leeftijd minstens zo hoog, zo te zien rond de zestig. Nog opvallender is echter dat het publiek voor ruim de helft uit vrouwen bestaat. Zij hebben zich netjes aangekleed voor deze gelegenheid, maar de smaak is meer provinciaal belegen dan stedelijk modieus, en ze doen onderling geen poging om algemeen beschaafd Japans te praten. De plattelandsvrouwen, de lokale stemmenronselaars van de LDP, zijn een dagje op stap.

Partijsecretaris Takebe past zich aan bij de volkse sfeer. Goedlachs, en zonder das of jas en met opgestroopte mouwen, benadrukt hij dat de partij staat of valt bij steun uit de regio. „Het centrale bestuur en de regionale afdelingen moeten een eenheid vormen”, zegt hij.

Maar geen van de aanwezigen heeft de blauwdruk (‘Stevig Beleid’) van premier Koizumi voor de hervormingen in de komende tien jaar gelezen. De centrale partijbestuurders blijken na de pauze al weer vertrokken. Er is ook geen gelegenheid voor het gewone partijvolk om het woord te voeren. Belangrijke onderwerpen als sociale en regionale ongelijkheid worden slechts aangestipt.

Ook op het jaarlijkse bezoek van premier Koizumi aan de omstreden Yasukuni-tempel wordt niet nader ingegaan. Daarvoor ligt het onderwerp te gevoelig, ook binnen de LPD zelf. „De Yasukuni-problematiek mag geen thema vormen bij de verkiezing van het partijleiderschap”, wordt vanaf het podium gemaand.

Dat is opmerkelijk, maar ook begrijpelijk. Juist onlangs is ophef ontstaan over het nieuws dat de gedoodverfde opvolger van Koizumi, de huidige kabinetssecretaris Shinzo Abe, in april een geheim bezoek heeft gebracht aan de tempel. Maar velen in de partij prefereren rust. Iedereen beseft dat de LDP met het relatieve jonge en niet onknappe gezicht van Abe de verkiezingen van volgend jaar voor het Hogerhuis met een gerust hart tegemoet kan zien. Overigens vond Abe het niet nodig zelf naar Osaka te komen.

Hoewel de slogan ‘Osaka toegangspoort tot en centrum van de handel met Azië’ door verschillende sprekers aangeheven wordt, lijkt de dialoog met de Aziatische buren ook onder de volgende partijleider op het tweede plan te komen. „Japan moet zich wapenen tegen het nieuwe imperialisme van China en Noord- en Zuid-Korea”, roept de hoogbejaarde voorzitter van het beleidscomité van de prefectuur Wakayama strijdbaar. Dit is enige uitspraak die deze dag spontaan applaus uitlokt.

Na afloop worden de partijleden onmiddellijk naar de gereedstaande bussen gedirigeerd. Gelegenheid om vragen te stellen is er niet. Zo bezien is er van de omvorming van de LDP tot een echte open volkspartij nog niet zo heel veel terecht gekomen.