Advocaten zijn de nieuwe knechten van Landis

Na de positieve contra-expertise van zijn urine heeft Floyd Landis nu officieel de status van dopingzondaar. Maar de zege in de Tour de France blijft voorlopig nog in het bezit van de dertigjarige Amerikaan.

Ward op den Brouw

De nieuwe knechten van Floyd Landis zitten niet op een racefiets. Het zijn vooral mannen in pakken, die hun geld verdienen in de rechtszaal, als advocaat. Zijn ploegmaten die hem in juli hielpen op weg naar zijn spectaculaire overwinning in de Tour de France, zoals de Nederlander Koos Moerenhout en de Belg Axel Merckx, zijn inmiddels oud-ploeggenoten.

Van het familiegevoel bij Phonak dat ploegleider John Lelangue in Parijs roemde na de zege van zijn Amerikaanse kopman, is weinig meer over. Wegens schending van de ethische code van de Zwitserse ploeg zal Landis worden ontslagen, meldde Phonak op zijn website vrijwel direct nadat zaterdag bekend was geworden dat de contra-expertise de uitslag van de eerste positieve dopingtest bevestigde: een te hoge testosteronwaarde, en het bewijs dat het mannelijk geslachtshormoon testosteron is toegediend, dus niet, zoals Landis beweerde, lichaamseigen is.

Landis hoeft zijn gele trui nog niet in te leveren. Zolang de tuchtrechtelijke procedures nog niet ten einde zijn, geldt hij officieel nog als de winnaar van de Tour. Hij is er klaar voor om het geel met behulp van zijn twee Spaanse advocaten en een Amerikaanse topadvocaat te verdedigen. Deze keer kan het wel zes maanden duren voordat hij er zeker van is dat hij de leiderstrui mag houden – zoals de optimistische verwachting is van Landis en de Amerikaanse ‘high profile’ advocaat die hij eind vorige week heeft ingehuurd, Howard L. Jacobs. Die Jacobs zette zaterdag hoog in: „We zullen bewijzen dat de Touroverwinning van Landis geen gevolg is van het gebruik van prestatiebevorderende middelen”

Tourdirecteur Christian Prudhomme liet direct weten dat Landis niet de geschiedenis zal ingaan als de winnaar van de Ronde van Frankrijk van 2006. De Fransman die dit jaar Jean-Marie Leblanc opvolgde zei dat zaterdag nadat het nieuws over de contra-expertise bekend was geworden.

Veel Tourwinnaars zijn in opspraak gekomen sinds de eerste Ronde van Frankrijk in 1903, maar niet eerder werd een winnaar van de grootste wielerronde ter wereld positief bevonden. Landis speelt in de rijke traditie van betrapte wielrenners de vermoorde onschuld. Het mag ook niet uitgesloten worden dat er met de door Landis afgestane urine is geknoeid. Hoewel daar geen enkele aanwijzing voor is, zou dat ook weer niet zo vreemd zijn in het land waar men na zeven overwinningen van Lance Armstrong bepaald niet zat te wachten op weer een Amerikaanse winnaar.

Het laboratorium in Châtenay-Malabry waar de eerste test en de contra-expertise van de urine van Landis plaatsvonden is ook niet onomstreden. Maar als er is geknoeid met de plas van Landis, dan zullen zijn duurbetaalde advocaten, Jacobs voorop, dat moeten bewijzen. Jacobs stond ook aan de zijde van een andere Amerikaanse wielrenner uit de Phonakploeg, Tyler Hamilton, die in 2004 in de Ronde van Spanje positief werd bevonden op bloeddoping. Kort daarna won Hamilton in Athene de olympische tijdrit, ook daar werd hij positief bevonden op bloeddoping, maar de contra-expertise van de B-staal viel negatief uit, waardoor hij zijn regenboogtrui mocht houden. Voor zijn vergrijp in de Vuelta kreeg de uit Boston afkomstige renner een schorsing van twee jaar, die bijna ten einde is. Tevergeefs probeerde het Russische olympisch comité via een procedure bij het internationaal sporttribunaal (CAS) Hamilton zijn olympische trui te ontnemen, ten faveure van de Russische nummer twee, Vjatsjeslav Ekimov.

Op donderdag 27 juli, vier dagen nadat Landis was gehuldigd als winnaar van de 93ste Tour de France, kwam de ploegleiding van Phonak met het nieuws dat Landis na afloop van de zeventiende etappe, na zijn heroïsche ritzege in Morzine, positief was bevonden. Uit zijn urine bleek dat hij een te hoge testosteronwaarde had; de verhouding epitestosteron-testosteron deugde niet. Die was 11:1, terwijl maximaal 4:1 is toegestaan. Waar het Landis-kamp het kruit misschien nog even beter droog had kunnen houden, werd een reeks mogelijke verklaringen aangevoerd voor de hoge testosteronwaarde: de ontstekingsremmers die hij gebruikte voor zijn heupaandoening, een van nature hoge testosteronspiegel, schildkliermedicijnen, het bier en de whisky die hij dronk na zijn inzinking aan de vooravond van zijn miraculeuze wederopstanding op weg naar La Morzine, en, ten slotte, uitdroging. Dat deed denken aan de wijze waarop in 2000 een extreem hoge hematocrietwaarde van Marco Pantani, nog uit 1995, door zijn advocaten werd verklaard, en vervolgens op eenvoudige wijze onderuit werd gehaald.

Over nog geen drie weken, zaterdag 26 augustus, begint in Malaga de derde en laatste grote wielerronde van het jaar, de Ronde van Spanje. Met de man die zich de facto de nieuwe winnaar van de Ronde van Frankrijk mag noemen, de 29-jarige Oscar Pereiro. De renner uit de ploeg van Caisse d’Epargne was vorig jaar bij Phonak nog een ploeggenoot van Landis. Ook toen eindigden ze vlak achter ekaar in de Tour. Landis op de negende plaats, Pereiro, die werd uitgeroepen tot meest strijdlustige renner, tiende. Dit jaar werd hij tweede achter Landis, en op dezelfde manier waarop de Rus Denis Mentsjov vorig jaar de Ronde van Spanje won – maanden nadat de Spaanse winnaar Roberto Heras op bloeddoping was betrapt – lijkt Pereiro nu alsnog vrijwel zeker in het bezit te komen van de gele trui, als eerste Spaanse Tourwinnaar sinds de Bask die de Tour vijf keer achter elkaar won, Miguel Indurain (1991-1995).