Gaza zit aan de buis gekluisterd

De Palestijnen verbergen hun leedvermaak over het verloop van de oorlog in Libanon niet. Hun onder-linge strijd is nagenoeg stilgevallen. ‘Hamas voelt zich enorm gesterkt.’

In Café Sultana, pleisterplaats van studenten, ambtenaren en zakenlieden in Gazastad, zijn na afloop van het wereldkampioenschap voetbal de grote tv-schermen blijven staan.

Als het bericht via sms-jes en lokale radio is rondgegaan dat Hezbollah-leider Hassan Nasrallah op tv-station Al-Manar een rede zal houden, is elke stoel in een mum van tijd bezet.

„Eindelijk iemand die Israël een lesje leert. Alle Palestijnen, nee alle Arabieren in de wereld steunen Hezbollah en bewonderen Nasrallah”, zegt rijschoolhouder Omar Al-Habib. „Iedereen die tegen Israël vecht en ook nog wint, steunen wij”, voegt Abdullah Youssef, die zich introduceert als beginnend videokunstenaar, toe. „Het maakt niet uit of wij soennieten zijn en de strijders van Hezbollah shi’ieten.”

Als Nasrallah na een lange toespraak over „de stommiteiten en lafheid van het vijandelijk leger” aankondigt dat Hezbollah met Zelzal-3-raketten Tel Aviv zal bestoken, zegt Omar: „Blijf maar liever hier, want het wordt nog heel gevaarlijk waar jij woont. Tot nu toe heeft Nasrallah alles gedaan wat hij heeft gezegd. Hier in Gazastad is het veilig.” Hij heeft de lachers op zijn hand.

Het onversneden leedvermaak over het moeizame verloop van de Israëlische militaire campagne en over de angst in noordelijk Israël, wordt niet verborgen gehouden. „Als de Libanezen en de Palestijnen lijden is het niet meer dan rechtvaardig dat ook de Israëliërs lijden. Als onze moeders huilen, als de moeders in Gaza en Qana huilen, moeten hun moeders ook huilen”, vindt Abdullah.

De PLO Flagshop, een winkel met religieuze en politieke parafernalia, doet met de verkoop van posters en koffiebekers met Nasrallah-portret uitstekende zaken. T-shirts, buttons en cassettes met daarop verzamelde toespraken en strijdliederen van Hezbollah worden bij honderden tegelijk verkocht. „Als niet iedereen hier geldproblemen heeft, zou ik duizenden posters en cassettes verkocht hebben”, zegt de eigenaar.

De eerste dagen van de oorlog in het noorden werd in de Gazastrook geklaagd over ‘het vergeten front’, waar dagelijks slachtoffers vallen en de 1,4 miljoen inwoners in een economische en humanitaire wurggreep worden gehouden. Maar sinds duidelijk werd dat Israël in Hezbollah een formidabele en moeilijk grijpbare tegenstander heeft getroffen, zitten de Gazanen gefascineerd aan de buis gekluisterd. De onderlinge strijd tussen Hamas en Fatah is nagenoeg stilgevallen.

„De Palestijnen voelen zich gesterkt en denken dat op een of andere manier de Palestijnse zaak hiermee wordt geholpen. Hamas voelt zich enorm gesterkt”, zegt de Palestijns-Amerikaanse professor Ziad Abu Amr van de Palestijnse Council on Foreign Relations en onafhankelijk lid van het Palestijnse parlement. „Ik betwijfel of wij veel te winnen hebben bij deze strijd in Libanon en ik zie dat het Israëlische optreden in Gaza alleen maar verbetener wordt.”

Gazastrook ‘Nasrallah is onze redder’

Sinds het begin van het Israëlische offensief Pilaren van Samson in Gaza zijn 162 Palestijnen gedood – in meerderheid vechtende militanten, maar ook vijftig vrouwen en kinderen. Vijftig tanks hebben het zuiden van de Gazastrook, het gebied bij Rafah, afgesloten van het noorden. In de grensstad werd gisteren van huis tot huis gevochten. ’s Avonds doodde de Israëlische luchtmnacht doodde bij een raketaanval op een woning in Rafah twee Palestijnen, onder wie een kind. Bij de gesloten grensovergang zitten 7.000 Palestijnen aan de Egyptische kant vast.

In het noorden is in het gebied tussen de grensovergang Erez en Gazastad een bufferzone gevormd om een einde te maken aan de Qassam-beschietingen op het Israëlische Sederot. De duizenden bewoners van flats aan de rand van de stad zijn ondergebracht in UNWRA-scholen in Jabaliya. De humanitaire situatie verslechtert volgens de VN.

De winkels, restaurants en markten in Gazastad zijn goed bevoorraad. Het probleem is hier vooral geldgebrek. In het zuiden van de Gazastrook kampt men met tekorten aan melk, meel en medicijnen. Dat is het gevolg van de onregelmatige en vaak haperende aanvoer van levensmiddelen, benzine en diesel via de Israëlisch-Palestijnse grensovergang Karni. Rechtstreekse aanvoer van bijvoorbeeld Europese hulpgoederen via Egypte en lucht- en zeehavens is niet mogelijk, omdat het vliegveld en de haven kapot zijn gebombardeerd en zee- en luchtruim door Israël zijn afgesloten.

Na het bombardement van de elektriciteitscentrale hebben Israëlische leveranciers van dieselgeneratoren goede zaken gedaan: tientallen winkeliers verlichten ’s avonds tijdens de nachtelijke black-outs hun etalages met generatoren van Israëlische makelij, die op straat staan te ronken en kwalijke dampen verspreiden. Ook bij het Shiffa-ziekenhuis zijn de reusachtige generatoren in vol bedrijf omdat de elektriciteitsvoorziening is uitgevallen.

Hoofdchirurg Bakr Abu Safi’ir heeft voor het geval dat ook de generatoren uitvallen als de dieseltanks leeg raken drie grote gaslampen klaarstaan bij de operatiekamers. Safi’r vertelt dat de voorraad medicijnen en medische materialen weliswaar drastisch is geslonken, maar dat zijn grootste probleem de aard van de verwondingen van zijn patiënten is. „Als gevolg van nieuwe munitie en nieuwe granaten zijn de verwondingen veel gecompliceerder geworden. Er moeten daarom per patiënt meer medicijnen en materialen worden verbruikt dan het geval is bij relatief eenvoudige kogelwonden. We gaan sneller dan verwacht door onze voorraden heen”, aldus de arts.

Ook het aantal patiënten met meervoudige brandwonden en verwondingen die niet door metaalscherven, maar door „een brandende, pasta-achtige substantie” worden veroorzaakt, is toegenomen sinds de luchtmacht de druk op de Palestijnse Hamas (en de bevolking) om de ontvoerde korporaal vrij te laten, heeft opgevoerd.

Volgens de Israëlische brigadegeneraal Alon Friedman, die niets wil zeggen over de soorten munitie die de luchtmacht gebruikt, doet de luchtmacht „haar uiterste best” om burgerslachtoffers te vermijden. Sinds enkele dagen worden omwonenden én leden van militante organisaties zelfs telefonisch gewaarschuwd als de luchtmacht bij wijze van vergelding hun huizen komt verwoesten. „Propagandapraatjes voor de buitenwereld”, aldus professor Ziad abu Amr.

Omar Al-Khadib kreeg vrijdagmorgen vroeg zo’n een telefoontje. „Ga naar huis, je hebt een half uur om je familie te redden”, zei kapitein Avi van de Israëlische geheime dienst Shabak tegen Omar. Minuten later verscheen de Apachehelikopter boven het Palestijnse vluchtelingenkamp Al-Shati, dat overloopt in Gazastad, en vernietigde met een raket het huis van de Palestijnse politieman die politieke wetenschappen heeft gestudeerd.

Als lid van de gewapende vleugel van Islamitische Jihad, de zogeheten Al-Qudsbrigade, had hij al rekening gehouden met deze mogelijkheid. Zijn vrouwen en kinderen logeren daarom al enige tijd elders. Het spijt hem alleen dat hij zijn ijskast en televisie niet heeft kunnen redden. Het simpele huisje van golfplaten en eensteensmuurtjes, dat hij huurt van de VN-organisatie voor de opvang van Palestijnse vluchtelingen, wordt gesloopt en opnieuw opgebouwd. Een nieuwe tv met satellietschotel is begrotelijker.

Nog nooit heeft hij zo veel naar de televisie gekeken als de afgelopen weken. „Wat Israël doet versterkt de haat en daardoor wordt ons verzet alleen maar groter. Wie het laatst lacht, lacht het hardst. Nasrallah, de edele adelaar, is onze redder”, zegt hij cynisch als hij bij zonsopgang de puinhopen van zijn huis in het doolhof van smalle stegen inspecteert.

Zijn buurman Achmed, die zegt niets met Hamas of Islamitische Jihad te maken te hebben, komt hem troosten: „De Israëliërs proberen iedereen in Gaza onder druk te zetten. Het verzet wordt alleen maar groter. Onderhandelen en gevangenen ruilen dat is de enige oplossing.’’