Bruine dwerg is zo groot dat hij aan rode reus ontsnapt

Hoewel de aarde het waarschijnlijk niet zal overleven als de zon opzwelt tot een rode reus, hebben Britse astronomen een ‘bruine dwerg’ (een soort tussenvorm tussen ster en planeet) ontdekt die het rode reuzenstadium van zijn begeleider opmerkelijk goed heeft doorstaan (Nature, 3 augustus).

De bruine dwerg is een gasbol met een massa van slechts vijf procent van die van de zon: te weinig om een echte, stralende ster te kunnen zijn, maar te veel voor een planeet. Hij draait op een afstand van 400.000 kilometer – iets meer dan de afstand tussen aarde en maan – om een witte dwerg. De witte dwerg is het overblijfsel van een gewone ster, die aan het einde van zijn leven opzwol en een ‘rode reus’ werd.

De bruine dwerg stond aanvankelijk op veel grotere afstand van deze ster, maar wel zo dichtbij dat hij in de enorm opzwellende gasbol verdween. Door de wrijving van het gas spiraliseerde de bruine dwerg naar het centrum van de rode reus. Voordat de bruine dwerg hier was aangeland, kromp dit centrum in tot de huidige witte dwerg en verdwenen de buitenlagen in de ruimte. Pierre Maxted en zijn collega’s tonen aan dat de bruine dwerg het verblijf in de rode reus opmerkelijk goed heeft doorstaan. Dat ligt vooral aan de massa van de bruine dwerg. Als die kleiner was geweest dan twintig maal die van Jupiter, zou hij zijn verdampt. Daarom zullen Mercurius, Venus en waarschijnlijk ook de aarde het niet overleven als onze zon over zo’n 7 miljard jaar een rode reus wordt.

George Beekman