Bits of Freedom staakt strijd op web

Bits of Freedom vocht zes jaar lang voor digitale burgerrechten, zoals privacy op internet. Maurice Wessling en Sjoera Nas stoppen wegens geldgebrek.

De digitale burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom (BOF) houdt ermee op. BOF heeft zich sinds 2000 ingezet voor digitale burgerrechten zoals privacy op internet en vrijheid van meningsuiting. Volgens oprichter Maurice Wessling (41) en mededirecteur Sjoera Nas (37) is er geen geld om met BOF door te gaan.

Waarom houdt Bits of Freedom ermee op?

Maurice Wessling: „Het was een combinatie van factoren. Ik heb zes jaar voor BOF gewerkt en wilde sowieso iets anders gaan doen. Een aantal dingen ging vanaf het begin erg moeizaam. We hebben altijd enorm geworsteld om rond te komen. Geldgebrek betekent dat je nooit lange-termijnplannen kunt maken. Je kunt ook niet groeien omdat je geen geld hebt om meer mensen aan te nemen. De organisatie bleef eigenlijk steken. Er kwamen ook veel meer onderwerpen op ons af dan we met een paar mensen aankonden.”

Sjoera Nas: ,,Er is wel een plan gemaakt voor een doorstart met andere mensen maar dat was niet haalbaar. Onze bestuursvoorzitter Karin Spaink werd ziek, ze kan geen nieuwe mensen inwerken.”

Met welke onderwerpen zouden jullie je bezighouden als BOF zou blijven bestaan?

Nas: „Er spelen een heleboel belangrijke kwesties momenteel. We zouden de vertaling van de bewaarplicht van verkeersgegevens naar nationale wetgeving in de gaten houden. Er was een follow up-onderzoek gepland naar de snelheid waarmee internetproviders homepages van gebruikers verwijderen als er klachten komen over schendingen van het auteursrecht. In ons eerste onderzoek in 2004 bleek dat providers de klagers vaak gelijk geven zonder de feiten te controleren.”

Wessling: „De gevaren van opslag van biometrische gegevens in een centrale databank is ook een belangrijk onderwerp. De burger wordt steeds transparanter voor de overheid. Eigenlijk is een digitale burgerrechtenbeweging nu harder nodig dan ooit.”

Wie gaat zich nu sterk maken voor digitale burgerrechten?

Wessling: „Er zijn allerlei andere organisaties en clubs die zich ook met deze onderwerpen bezighouden. Het klinkt zo arrogant om te zeggen dat BOF onmisbaar is. BOF was wel uniek omdat wij ons met een breed scala aan onderwerpen bezighielden en onafhankelijk waren.”

Wat is het grootste succes van BOF geweest?

Wessling: „Ik heb de afgelopen weken heel veel reacties gekregen. Daaruit bleek dat het meest gewaardeerd werd dat BOF kwesties op de agenda zette die nog niet bij een groot publiek bekend waren. Het gebruik van technologie beperkt de burgerrechten op allerlei manieren. We hebben veel lobbywerk verricht. Zonder BOF waren bepaalde gevaren onderbelicht gebleven. Dat wil niet zeggen dat je er dan meteen in slaagt om bepaalde ontwikkelingen om te buigen of stop te zetten.”

Nas: „De nieuwsbrief van BOF werd heel goed gelezen. Tot de abonnees behoorden vooral professionals: journalisten, parlementariërs, universitaire docenten, juristen. Als wij een nieuw onderwerp aankaartten in de nieuwsbrief dan zag je die informatie later terug in langere artikelen in de media en in nieuwe vakken en gastcolleges op universiteiten.”

Vinden jullie het jammer dat BOF ophoudt te bestaan?

Nas: „Heel erg jammer. Ik ben wel blij dat ik van de stress verlost ben. Je vraagt je steeds af of je over een half jaar nog bestaat. Het is moeilijk om zonder perspectief te werken.”

Wessling: „Ik betreur het dat het niet is gelukt om BOF in een andere vorm of met andere mensen te laten voortbestaan.”

Waarom kon dat niet?

Nas: „Geld krijgen voor een burgerrechtenorganisatie is moeilijk. Wij kennen eigenlijk geen traditie op het gebied van burgerrechten in Nederland. Wij kregen geld van bedrijven en particulieren. Wat bij het werven van fondsen in ons nadeel heeft gewerkt, is het idee dat in Nederland kritische organisaties door de overheid worden betaald.”

Hebben jullie nooit subsidie aangevraagd?

Wessling: „Er is ontzettend gesneden in overheidssubsidies. Je mag er bijvoorbeeld geen salarissen van betalen. We hebben wel eens geld voor het organiseren van een congres over auteursrecht gekregen. Aan de andere kant, ik weet ook niet of het goed is als een organisatie die zich bezighoudt met het in de gaten houden van de overheid door diezelfde overheid wordt gefinancierd.”

Nas: „Je loopt ook het risico dat de geldkraan wordt dichtgedraaid op het moment dat de organisatie afhankelijk is geworden van subsidies.”

Wat gaan jullie nu doen?

Nas: „Ik ga als beleidsmedewerker bij het College Bescherming Persoonsgegevens in Den Haag werken.”

Wessling: „Ik ben nog op zoek naar een leuke baan.”

De site van Bits of Freedom is www.bof.nl. Lees ook de dossiers over computerbeveiliging, filteren en privacy op www.nrc.nl/dossiers.