Verkeersplein dat een stukje opschoof in de historie

Voor de oorlog was het Hofplein mooier dan nu.

Toch verdient het plein een plaatsje op het bord.

„Het naoorlogse Hofplein ligt ten westen van het Hofplein van voor de oorlog.” In deze zakelijke mededeling, gedaan in een boek met luchtfoto’s van Rotterdam, ligt het drama van de stad besloten. Het Duitse bombardement dat op 14 mei 1940 het hart uit de stad sloeg, resoneert sterk in deze monopoly-tocht door Nederland.

De bommen vielen een jaar voordat het bord werd gemaakt. Van de drie Rotterdamse straten Hofplein, Blaak en Coolsingel was toen zo goed als niets meer over. Toch kregen de verwoeste straten een plek op de groene vakjes, op Amsterdam na de duurste van het bord. Hoe heeft het drama van Rotterdam door de hoofden van de makers gespeeld? Moest de stad er op om de herinnering aan wat was levend te houden? Of kon men zich gewoon geen voorstelling maken van hoe het stof door de ruïnes blies?

Hoe het ook zij, de bommen bepaalden de ruimte voor de architecten van de wederopbouw. De Coolsingel werd een centrale stadsas die op het nieuwe Hofplein met een ruime rotonde uitkwam. Om die rotonde heen klommen de torenflats en in het hart van het plein kwam een fontein, maar het Hofplein is vooral een plek van reizigers. Auto’s jagen er hun staart achterna en voetgangers rennen voor verkeerslichten. Het Hofplein als vliegwiel van Rotterdams verkeer.

Dat was vóór het bombardement niet anders. Het Hofplein was een verkeersplein met trams en auto’s, en ook met Station Hofplein, een kopstation voor de Zuid-Hollandse Elektrische Spoorweg Maatschappij. Dominant waren de oude Delftse poort, grand café-restaurant De Kroon en de Jugendstil-architectuur van het ronde gebouw van café-restaurant Loos. Een plein van reizigers, toen ook al, met grootstedelijke proporties, maar waar ook, in een automatiek naast Loos, de beste kroketten van de stad werden verkocht.

Flaneren langs mooie restaurants zit er vandaag niet meer in. Moet je dan niet de conclusie trekken dat het Hofplein van het bord moet? Moet er geen ruimte gemaakt worden voor het economisch sterke Weena?

Misschien is het beter van niet. Het Hofplein is niet de mooiste plek op het bord, maar misstaat niet als symbool voor de infrastructuur van Rotterdam en de veerkracht van de stad na de oorlog. Zonder de aanvoer van mens en materiaal over het Hofplein zijn een krachtig Weena of Coolsingel helemaal niet mogelijk. Met dank aan de planners.

Deze zomer reist nrc.next langs alle straten van Monopoly.Welke stad moet op het bord? En welke kan er vanaf? Praat mee op nrc.nl/monopoly