Magritte met walrussnor

In Kiek vertellen kunstenaars over hun favoriete foto. Deze week fotograaf Stephan Vanfleteren (1969) uit België.

‘Je ziet dat de man rechts op het punt staat zich betrapt te voelen. Waar staat hij naar te kijken? Geen idee. Wellicht iets waar hij zich een beetje voor moet schamen. Deze man intrigeert mij. Hij heeft een bijna surrealistisch uiterlijk: met zijn dikke jeneverneus lijkt hij net op een vermomde René Magritte die voor de lol een grote walrussnor heeft opgeplakt.

„Als ik naar deze foto kijk, denk ik: typisch Belgisch. Ik weet niet precies waarom. Deze foto geeft in feite maar heel weinig informatie. Alleen dat gebouw, links in de hoek, doet vermoeden in welke stad dit beeld is gemaakt. Het had ergens in Frankrijk kunnen zijn, toch herken ik Brussel.

„Sommige mensen zweren bij het werk van Henri Cartier-Bresson. Ik niet. In tegenstelling tot wat ik doe, cirkelde Bresson vaak een beetje geniepig rond zijn onderwerp, nam een kiek en verdween dan snel weer in de massa. Vroeger wou ik als fotograaf ook zo zijn: onzichtbaar. Maar tegenwoordig werk ik toch anders.

„Deze foto heeft Bresson gemaakt op een plein in de Marrollen, een oude volksbuurt die ik goed ken en waar ik zelf ook veel heb gefotografeerd. Ik ben altijd aangetrokken geweest door de donkere kanten van het leven, de ellende en de achterbuurten. De Marollen was twintig jaar geleden nog een levendige volksbuurt. Het barstte er van de cafés. Daar zijn er nog maar een paar van over.

„Ik heb in deze buurt een serie portretten gemaakt over armoede en eenzaamheid. Daarvoor moest ik een enorme drempel over. Ik vroeg mensen om voor me te poseren in hun eigen huis of in het café. Dan moest ik vragen: ga daar zitten en kijk me aan. Dat is heel confronterend. Zeker als mensen zich schamen voor hun levensomstandigheden.

„Ik ben veel in conflictgebieden geweest. Maar het feit dat er zoveel armoede is in mijn eigen buurt, blijft aan mijn lijf kleven. Als ik naar de mannen op deze foto van Bresson kijk, denk ik: misschien heb ik wel een van hun kleinkinderen geportretteerd.”