Joesjtsjenko wil ‘oranje’ beleid redden

De Oekraïense president, Viktor Joesjtsjenko en beoogd premier Viktor Janoekovitsj, zijn grote rivaal, hebben gisteren een ‘principeverklaring’ getekend waarin de hoofdlijnen van het beleid van Janoekovitsj’ regering zijn samengevat.

Het parlement moet vandaag Janoekovitsj tot premier kiezen. Daarmee komt er een eind aan een politieke crisis die vier maanden heeft geduurd.

Joesjtsjenko, de pro-westerse held van de Oranje Revolutie van anderhalf jaar geleden, en Janoekovitsj, het pro-Russische slachtoffer van die revolutie, stellen in hun verklaring onder andere dat Oekraïne blijft streven naar integratie in de Europese Unie, met het lidmaatschap als uiteindelijk doel, en dat met de EU onderhandelingen over een vrijhandelszone gaan beginnen. Ook streeft Oekraïne naar „wederzijds voordelige samenwerking” met de NAVO, eveneens het lidmaatschap als einddoel, al zal vóór een eventuele toetreding de bevolking in een referendum haar oordeel over het NAVO-lidmaatschap mogen geven. Die bevolking is overigens volgens peilingen in meerderheid tegen toetreding tot de NAVO, net als de nieuwe premier. Verder streeft de regering-Janoekovitsj naar lidmaatschap van de wereldhandelsorganisatie WTO.

Op economisch gebied zullen volgens de principeverklaring structurele economische hervormingen worden uitgevoerd, zal de belastingdruk worden verlaagd en zal worden gestreefd naar een economische groei van jaarlijks vijf procent en een groei van de werkgelegenheid met een miljoen banen per jaar. De centrale bank, de rechtbanken en de politie blijven gevrijwaard van politieke inmenging. Het Constitutionele Hof – dat al bijna een jaar niet functioneert – hervat zijn werkzaamheden. Hervormingen in de rechtspraak en de regeringsinstellingen worden voortgezet, aldus de verklaring, de oppositie behoudt alle democratische rechten en de strijd tegen de corruptie wordt voortgezet. Elke burger heeft het recht „Russisch en andere talen te spreken”, maar het Oekraïens blijft de staatstaal.

De verklaring moet in de ogen van Joesjtsjenko belangrijke verworvenheden van de Oranje Revolutie beschermen, nu hij er niet in is geslaagd te verhinderen dat de grootste tegenstander van die revolutie aan het hoofd van de regering komt. Volgens waarnemers zal in de naaste toekomst veel afhangen van de vraag of Joesjtsjenko in staat is belangrijke medestanders op doorslaggevende posten in Janoekovitsj’ regering te krijgen. Het is nog niet duidelijk of zijn partij Ons Oekraïne tot de regerende coalitie gaat behoren.

De Europese Unie heeft gisteren het politieke compromis tussen Joesjtsjenko en Janoekovitsj verwelkomd en gezegd te hopen met de nieuwe regering samen te werken. „We zien geen grote verschillen tussen deze coalitie en de vorige regering”, zo liet de woordvoerder van de Europese Commissie weten. In Washington liet de woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zich in dezelfde zin uit. De VS zijn bereid met de nieuwe regering samen te werken, zoals ze met elke democratisch gekozen regering samenwerken, zo zei hij. (Reuters, AFP, AP)