Feestvoetbal

Stanley Menzo verontschuldigde zich met weidse gebaren. Sorry Dennis, het ging per ongeluk. Ja natuurlijk, wat had hij die bal van Bergkamp graag doorgelaten. Keepers zijn er om ballen tegen te houden, maar op sommige momenten even niet. De Bergkamp Testimonial was zo’n moment: een afscheidsfeestje met jonge en ex-profs, lekker ballen met z’n allen. Door de onmacht van Menzo om die bal door te laten werd Dennis in de laatste minuut onthouden wat iedereen in het fonkelnieuwe Arsenal-stadion hem van harte gunde: een doelpunt. Met een schitterende reflex voorkwam Stanley Menzo een passend slot van een mooie loopbaan.

Wat bezielde Menzo, Bergkamps vroegere ploegmaat? Wat bezielde de overige spelers? In mijn herinnering had je vroeger feestwedstrijden waarin aanvallers lekker hun gang konden gaan. Ontspannen voetbalentertainment was het gevolg. Misschien zijn de ego’s tegenwoordig te groot – ze willen niet afgaan. In Londen trok Frank Rijkaard zijn benen namens ‘Oud Ajax’ in tijdens een sliding. Bergkamp mocht doorlopen naar het strafschopgebied. Voorbeeldige blijk van een klein ego. Voor de rest zag je voetballers met een wonderlijke gretigheid voorkomen dat Dennis, die goeie ouwe Dennis, zou gloriëren.

Behalve de ego’s zal het ook komen door het verdedigende denken. Dat heeft zich als een virus door de gelederen verspreid. Dag in, dag uit is voetbalprofs geleerd de speelruimte klein te maken als de tegenstander de bal heeft, en nu is er geen doorkomen meer aan. Niet-ingespeelde teams ‘staan’ in verdedigend opzicht zo goed dat ze niet-ingespeelde aanvallers bij voorbaat ontmoedigen. Niet omdat het moet van de trainer, het gebeurt vanzelf. Ze zien een gaatje en voordat ze weten wat ze doen hebben ze het gaatje alweer dichtgelopen.

Hoe zal dat vanavond gaan, tijdens de feestelijke opening van het nieuwe AZ-stadion? De afsluiting van het oude stadion, in mei, was me niet meegevallen. Barry van Galen en Michael Buskermolen zeiden vaarwel tegen het publiek, het publiek zei vaarwel tegen de Alkmaarder Hout – en hoe vrolijk ook de stemming op de tribunes, op het veld wilde het niet lukken om aanvallers voldoende ruimte te geven voor leuke acties.

Er is een theorie over nieuwe stadions. Wint de thuisploeg de eerste wedstrijd, dan zorgt het bijgeloof voor veel thuiszeges. De spelers denken dat het stadion ze gunstig is gezind. Precies tien jaar geleden ging het in de Arena helemaal fout. De Ajacieden kregen klop van AC Milan (0-3) en liepen er vervolgens nog jaren als verliezers rond, als een uitploeg. De trainer van Ajax was Louis van Gaal. Vanavond is hij trainer van AZ. De tegenstander, Arsenal, zal de aanvallers van AZ geen ruimte – kunnen – bieden om de feestwedstrijd te winnen. Van Gaal had beter moeten weten.