Polen tart Europa over doodstraf

In afgemeten bewoordingen heeft Polen gisteren lik op stuk gekregen van de Europese Commissie. „De doodstraf is onverenigbaar met de Europese waarden”, zei woordvoerder Stefaan de Ryck van het dagelijks bestuur van de Europese Unie in Brussel. Daarmee basta.

In weerwil van ook door Polen ondertekende Europese verdragen die de doodstraf verbieden, pleitte president Lech Kaczynski vorige week voor herinvoering van deze sanctie voor moordenaars. „Landen die deze straf opgeven verschaffen de crimineel een onvoorstelbaar voordeel ten opzichte van zijn slachtoffer, het voordeel van leven boven dood”, aldus de president.

Dat was amper een week nadat zijn tweelingbroer Lech was aangetreden als premier en in zijn regeringsverklaring had gezegd: „Wij willen in de Europese Unie zijn. Maar we zullen er alles aan doen dat Polen zijn culturele en morele soevereiniteit behoudt. Wij zijn anders. Er is geen reden om dat te verbergen.”

De gebroeders, beiden van de moreel-conservatieve partij Recht en Rechtvaardigheid (PiS), hebben geen concrete wetswijzigingen gedaan. Maar de rechtspopulistische Liga van Poolse Families (LPR), die in mei toetrad tot de regering, was er als de kippen bij om een referendum te bepleiten.

De LPR acht de doodstraf passend voor kindermoordenaars. „Voor deze weerzinwekkende misdaad zijn de strafwetten in de Europese Unie een anachronisme en eenvoudigweg ongeschikt”, zei partijleider Wojciech Wierzejski.

Polen schafte de doodstraf af na de val van het communisme in 1989. In het Europees Verdrag over de Rechten van de Mens en in het Handvest van de Grondrechten van de EU staat letterlijk: Eenieder heeft recht op leven, en: Niemand wordt tot de doodstraf veroordeeld of terechtgesteld.

Maar LPR-leider Wierzejski zei de confrontatie niet uit de weg te gaan. „We zijn voorbereid op scherpe kritiek uit Europa, maar we weten dat we gelijk hebben.”