Bizarre wending Kazachs proces

In het proces tegen de vermeende moordenaars van Altynbek Sarsenbajoeli, oppositieleider in Kazachstan, heeft zich gisteren een bizarre wending voorgedaan. De vermeende dader beschuldigde de voorzitter van de Senaat en de oud-chef van de geheime dienst achter de moord te zitten; hij zei ook dat die deel uitmaakt van een complot tegen president Noersoeltan Nazarbajev.

Sarsenbajoeli, oud-minister, oud-ambassadeur in Moskou en oppositiechef, werd in februari ontvoerd en op een afgelegen landweg met zijn chauffeur en zijn lijfwacht doodgeschoten. Kort daarop werden vijf leden van de geheime dienst gearresteerd. Zij zouden de moord hebben gepleegd, op last van de chef van de staf van het parlement, Erzjan Oetembajev. Deze staat nu terecht, samen met de vroegere agenten en nog drie vermeende betrokkenen.

Gisteren echter diste Roestam Ibragimov, de man die in februari de trekker zou hebben overgehaald, een heel ander verhaal op. Hij zei dat de moord is gepleegd op last van de voorzitter van de Senaat, Noertai Abykajev, de toenmalige chef van de geheime dienst, Nartai Doetbajev, en een man „met banden met de [Amerikaanse inlichtingendienst] CIA en het Vaticaan”. Ibragimov noemde de naam van die laatste betrokkene niet. Doel van het complot, zei hij, was op termijn – binnen drie jaar – president Nazarbajev ten val te brengen en te vervangen door parlementsvoorzitter Abykajev.

Ibragimov zei Sarsenbajoeli niet te hebben vermoord; hij had slechts een ontmoeting geregeld tussen Sarsenbajoeli en de beramers van de moord. Verder was hij „een zondebok in politieke intriges waar ik niets mee te maken heb”. Hoofdbeklaagde Oetembajev zou deel hebben uitgemaakt van het complot. Toen de rechter Oetembajev vroeg om commentaar op die uitlating zei hij zich niets te kunnen herinneren.

De nieuwe versie heeft waarnemers verrast, al was het maar omdat niet duidelijk is hoe de moord op de oppositieleider past in een poging de president af te zetten.

De moord en de vermeende betrokkenheid van een of meer hooggeplaatste leiders en de geheime dienst houden de politieke elite van Kazachstan in hun ban. President Nazarbajev regeert Kazachstan al zeventien jaar met harde hand.

Sarsenbajoeli was in februari de tweede oppositieleider in Kazachstan die in een periode van drie maanden werd vermoord. In november vorig jaar werd een andere oppositieleider thuis dood gevonden. Officieel heette het dat hij zelfmoord had gepleegd, hoewel dat fysiek niet mogelijk was. (Reuters, AP)