‘Rebellengroep Darfur vecht nu met Janjaweed’

De enige rebellengroep in Darfur die het vredesakkoord van 5 mei heeft ondertekend, probeert met geweld af te dwingen dat andere rebellen ook tekenen.

De manschappen van rebellenleider Minnie Minnawi hebben hun strijd tegen de Janjaweed-milities in de West-Soedanese regio Darfur goeddeels gestaakt. Een resultaat van het vredesakkoord tussen zijn factie van het Soedanese Bevrijdingsleger (SLA) en de Soedanese regering op 5 mei jongstleden. Wel vechten zijn mannen nu tegen tegenstanders van het akkoord, stelt Amnesty International in een maandag verschenen rapport.

Tussen 4 en 8 juli doodde Minnawi’s SLA 72 mensen in de regio rond de plaats Korma, zeventig kilometer ten noorden van Al-Fasher, de hoofdstad van Noord-Darfur. Er vielen 103 gewonden, 39 vrouwen werden verkracht. Korma en de omliggende dorpen waren korte tijd in handen van de andere grote SLA-factie, die van Abdel Wahid. Evenals de Beweging voor Gerechtigheid en Gelijkheid (JEM) weigerde Wahid het vredesakkoord te tekenen. Volgens Amnesty hebben getuigen gemeld dat Minnawi’s SLA in dit geval zelfs werd bijgestaan door de Janjaweed, de Arabische milities die Khartoum steunde om de begin 2003 begonnen opstand in Darfur neer te slaan.

„De vraag is van wie Korma in eerste instantie was”, zei Minnawi gisteren tijdens een bezoek aan minister Agnes van Ardenne (Ontwikkelingssamenwerking, CDA) in Den Haag. „Het was zelfverdediging. We moesten Korma beschermen.”

Minnawi werd vorige week als vredestichter ontvangen door de Amerikaanse president George Bush, die hem aanmoedigde zijn uiterste best te doen om ook de andere rebellenbewegingen aan boord van het vredesverdrag te krijgen. Ook Van Ardenne herhaalde die oproep gisteren. „Anders zal er elke dag een nieuwe afsplitsing van het SLA ontstaan.” „Maar we weten allemaal dat er Tsjadische rebellen over de grens komen die de onrust vergroten”, voegde zij eraan toe. Over naleving van de overeenkomst waarin Khartoum en de Tsjadische regering vorige week vastlegden dat de Janjaweed in Darfur zullen blijven en de Tsjadische rebellen aan de andere kant van de grens, was ze weinig optimistisch. „We staan niet te applaudisseren dat we er al zijn”, aldus de minister.

Minnawi schoof de verantwoordelijkheid voor de aanhoudende onrust verre van zich. „De rebellen in het noorden van Darfur bestaan voor 99 procent uit Tsjadiërs en hun huurlingen. Zij worden gesteund door islamitische fundamentalisten in Khartoum.”

Het bloedbad rond Korma bevestigde het onvermogen van de vredesmissie van de Afrikaanse Unie (AMIS) om de rust in Darfur te herstellen. Minnawi’s SLA-troepen zouden vanuit Al-Fasher, waar het AMIS-hoofdkwartier is gevestigd, naar Korma zijn vertrokken zonder dat AMIS hen kon tegenhouden. Volgens Amnesty is de SLA er ook in geslaagd AMIS te verhinderen de slachtpartij te onderzoeken. Andere rebellengroepen stellen dat AMIS haar neutraliteit aan het verliezen is door de SLA helikopters en auto’s ter beschikking te stellen.

In Den Haag pleitte Minnawi gisteren voor uitbreiding van het aantal manschappen, het materieel en het mandaat van AMIS. De rebellenleider acht het noodzakelijk dat AMIS sterker wordt, vóórdat er een vredesmacht onder de vlag van de Verenigde Naties naar Darfur komt, zodat de oorspronkelijke missie een sterker deel kan uitmaken van de nieuwe VN-missie. „Nu kunnen rebellen van het NRF [waarschijnlijk een afsplitsing van JEM, red.] ongehinderd de auto’s van AMIS in beslag nemen. AMIS moet zichzelf en de burgers beter kunnen beschermen”, legde Minnawi uit.

VN-secretaris-generaal Kofi Annan vroeg de Veiligheidsraad gisteren om een snelle uitbreiding van AMIS en een VN-vredesmacht van bijna 24.000 manschappen zodra Khartoum de komst van de VN toestaat. Als Khartoum instemt en Annan zijn zin krijgt, ontstaat zo de grootste VN-macht ter wereld; die in Congo is 17.500 man sterk.