‘Dit is de begrafenis van Yukos’

Er waarde een spook door Rusland. Het spook van Yukos, eens Ruslands grootste oliemaatschappij. De sloop van Yukos begon 1.139 dagen geleden met de arrestatie van Yukos’ veiligheidschef Pitsjoegin wegens moord, gisteren ging het concern dan eindelijk bankroet.

De Moskouse arbitragerechtbank oordeelde dat de crediteuren mogen overgaan tot liquidatie van Yukos. „Dit is niet het einde, dit is de begrafenis”, merkte een econoom op.

Een van de rechters dutte in tijdens het betoog van Yukos’ advocaat, maar bleek vol energie toen vonnis werd gewezen. Dat kostte slechts een half uur.

Maar Yukos was allang dood. Grootaandeelhouder Chodorkovski en zijn financiële rechterhand zitten acht jaar opgesloten in werkkampen, de rest van de Yukos-clan is in Israël is ondergedoken. Wat het bedrijf nog verdiende, ging direct naar de schuldeisers. Investeren kon Yukos allang niet meer.

In december 2004 verloor Yukos zijn productie-eenheid, Yuganskneftegaz, dat werd geveild om een belastingclaim van 28,5 miljard dollar te voldoen. De koper, staatsoliebedrijf Rosneft, beleefde onlangs een succesvolle beursgang in Londen en Moskou. Westerse en Aziatische energieconcerns bleken graag bereid zich bij de nieuwe Russische status-quo neer te leggen en aandelen Rosneft te kopen.

Rusland wachtte de G8-top in St. Petersburg en de beursgang van Rosneft af voordat de genadeklap werd uitgedeeld. Nu gaan de restanten van Yukos op het blok: vooral raffinaderijen, tankstations en belangen in pijpleidingen. De gegadigden zijn de staatsenergieconcerns Gazprom en Rosneft, bestuurd door rivaliserende machtclans binnen het Kremlin.

Gazprom neemt graag Yukos’ 20 procent aandelen over in Sibneft, het voormalige olieconcern van de Chelsea-eigenaar Abramovitsj. Gazprom kocht vorig jaar Sibneft en doopte het om tot Gazprom Neft.

Rosneft hoopt Yukos’ olieraffinaderijen bij de steden Tomsk en Samara binnen te halen, maar ook Gazprom heeft naar verluidt een oogje op Tomsk. Dat belooft nog felle strijd in de gangen van het Kremlin.