Blair wil aanpak terreur bijstellen

De Britse premier Tony Blair heeft er gisteren in een rede in Los Angeles voor gepleit bij de strijd tegen islamitische extremisten meer te vertrouwen op westerse waarden en niet alleen op wapens. Impliciet erkende Blair dat de sterk militair getinte aanpak van de Verenigde Staten en hun bondgenoten tot dusverre niet de gewenste resultaten heeft opgeleverd.

„We zullen de slag met het mondiale extremisme niet winnen als we het op het niveau van de waarden niet evenzeer winnen als op dat van het geweld. Als we niet laten zien dat we billijk, redelijk en rechtvaardig zijn in de toepassing van onze waarden in de wereld”, hield Blair zijn gehoor voor. Hij zei dat daarvoor een „dramatische wijziging van de focus van ons beleid” nodig is.

Blair riep op tot de vorming van een alliantie van gematigde krachten in het Westen en in het Midden-Oosten. Hij bespeurt „een boog van extremisme”, die zich niet alleen uitstrekt over het Midden-Oosten maar ook landen daar buiten raakt. Hij hekelde vooral Syrië en Iran, die volgens hem pogen via lokale bondgenoten de toestand in Irak te destabiliseren. Ook Hezbollah, dat met een „provocatie” aan het adres van Israël doelbewust chaos en verdeeldheid veroorzaakte, maakt deel van de boog uit. Hezbollah stuurde erop aan dat Israël na zijn onvermijdelijke vergeldingsacties de schuld zou krijgen voor het bloedvergieten, aldus Blair.

Met zijn toespraak tot de World Affairs Council in Los Angeles distantieert Blair zich enigszins van de Amerikaanse regering, die hij de afgelopen weken tot ergernis van velen in eigen land bijna onvoorwaardelijk leek te steunen. Nadrukkelijk onderstreepte Blair ook het belang van maatregelen ter bestrijding van een verdere klimaatsverandering, evenmin een geliefd thema in Washington.

Blair is in het verleden wel beschuldigd van ‘management by speech’. Zijn rede van gisteren lijkt in die categorie te vallen. Commentatoren wijzen erop dat naast de staatsman Blair met zijn strategische visie af en toe ook de politicus Blair opduikt, die probeert een steeds onrustiger thuisfront enigszins te kalmeren.

Een meerderheid van de Britten, blijkt uit recente onderzoeken, vindt dat Blair in de oorlog tussen Libanon en Israël veel te dicht tegen het sterk pro-Israëlische beleid van Bush aanleunt. Als een van de weinigen verzette Blair zich tegen oproepen tot een onmiddellijk staakt-het-vuren.

Gisteren werd bovendien duidelijk dat ook een deel van zijn eigen kabinet ernstige reserves koestert over Blairs benadering. Ten minste vijf ministers, onder wie minister van Buitenlandse Zaken Margaret Beckett, hebben binnenskamers aangegeven dat ze niet gelukkig zijn met Blairs weigering zich te scharen achter een oproep tot een directe wapenstilstand tussen Israël en Hezbollah. Becketts voorganger, Jack Straw, deed dat zelfs openlijk tegenover moslims in zijn kiesdistrict.