Stel voorwaarden aan een troepenmacht naar Libanon

De vorming van een internationale troepenmacht in Zuid-Libanon heeft alleen zin als investering in de vrede in het gebied, meent Christoph Bertram.

De huidige discussie rond een internationale troepenmacht voor Zuid-Libanon richt zich vrijwel uitsluitend op de mogelijke landen en organisaties – NAVO, Europese Unie, Verenigde Naties – die de troepen zullen leveren. Dat is natuurlijk een belangrijk thema, maar de werkelijke vraag betreft de veranderingen die Israël zal moeten uitvoeren wil zo’n leger zijn plaats innemen en het risico van een dergelijke missie aanvaarden.

Geen enkele internationale troepenmacht zal Israël beschermen tegen de raketten van Hezbollah als Israël vasthoudt aan zijn huidige strategie. De recente militaire escalatie in het gebied is tenslotte minstens voor een deel aan die strategie te wijten.

Als een internationaal leger de regering-Olmert gewoon haar plannen door laat zetten, zullen de landen die er troepen aan leveren niet alleen als zetbazen van de Israëlische politiek worden gezien, maar ook worden meegesleept in het falen daarvan.

Wie de strategie van Israël als ondeugdelijk verwerpt wil daarmee nog niet de daden van Hamas of Hezbollah vergoelijken of Israël het recht op zelfbescherming ontzeggen. Zulke kritiek richt zich op iets wat duidelijk zou moeten zijn: de pogingen van Israël om een eenzijdige oplossing voor zijn veiligheidsproblemen te vinden – bezetting, terugtrekking of afscheiding – zijn mislukt.

De eenzijdige bezetting zonder naar een levensvatbare Palestijnse staat te streven heeft alleen maar geleid tot de intifada en tot zelfmoordaanslagen. De eenzijdige terugtrekking uit Gaza zonder eerst een plaatselijk gezag te vestigen dat de orde kon handhaven heeft alleen maar hernieuwd ingrijpen tot gevolg gehad. En het ‘veiligheidshek/ -muur’, dat eenzijdige afscheiding mogelijk moest maken, houdt misschien wel zelfmoordterroristen tegen maar geen moderne raketten van het soort dat Hezbollah op het ogenblik gebruikt.

De enige les die Israël tot nu toe uit zijn mislukte strategieën lijkt te hebben getrokken is dat het zijn gebruik van eenzijdig geweld moet uitbreiden en opvoeren: opnieuw Gaza binnenvallen, Libanon verwoesten en Syrië bedreigen, waarbij dit laatste doorwerkt naar Iran, dat volgens de Israëlische regering de hand heeft gehad in het ontstaan van de jongste crisis.

Maar we hoeven niet helderziend te zijn om te voorspellen dat meer geweld Israël niet meer veiligheid zal opleveren. De politiek om burgers bombarderen en zo hun leiders onder druk te zetten doet denken aan de trucs van terroristen, en zal de radicalen alleen maar sterker maken en hun steun onder het volk vergroten. Intussen blijkt maar al te duidelijk dat de eenzijdige mogelijkheden van Israël uitgeput zijn.

Dit heeft Israël tot nu toe niet onder ogen willen zien. In plaats daarvan hopen de leiders dat een stevige internationale troepenmacht in Zuid-Libanon bescherming aan Noord-Israël zal bieden, zodat zij de vrije hand houden om eenzijdig af te rekenen met Gaza en de westelijke Jordaanoever, terwijl de internationale gemeenschap zich sterk maakt voor het mislukte Israëlische unilateralisme.

Het zou onverantwoordelijk zijn om onder deze omstandigheden mee te doen aan zo’n internationale troepenmacht. Landen die troepen bijdragen zouden ondubbelzinnig partij voor Israël lijken te trekken en zo elke geloofwaardigheid bij Israëls tegenstanders verliezen.

Ook zouden ze het gevaar lopen betrokken te raken bij hernieuwde Israëlische operaties tegen Hezbollah en zijn aanhangers. Bovenal zouden ze misschien de laatste kans laten lopen om door middel van overleg tot vrede te komen.

Aan de vorming van een internationale troepenmacht in Zuid-Libanon moet dus vooraf de voorwaarde worden gesteld dat Israël zich opnieuw verbindt aan de ‘routekaart’ en aan onderhandelingen met de Palestijnen over een levensvatbare Palestijnse staat. Met dit doel voor ogen moet het besprekingen aangaan met democratisch gekozen Palestijnse vertegenwoordigers.

Natuurlijk zullen die besprekingen moeilijk zijn en mogelijk mislukken. Maar dat kan geen argument tegen diplomatie meer zijn nu het Israëlische unilateralisme eens te meer een strategisch doodlopende weg is gebleken.

Alleen een Israël dat serieus bereid is over zijn veiligheid te onderhandelen en deze niet eenzijdig aan zijn omgeving op te leggen, kan deel hebben aan een internationale poging om in Libanon en daarbuiten stabiliteit te brengen.

Natuurlijk zullen sommige landen, met name de VS, zich ertegen verzetten om een dergelijke ommekeer in de Israëlische politiek tot voorwaarde voor een internationale troepenmacht maken.

Ook is misschien geen overeenstemming te bereiken in de NAVO, de EU of de VN, of zou Israël zelf ook altijd nog dwars kunnen liggen.

Beide vooruitzichten zouden reden genoeg zijn om het project maar helemaal te laten varen. De vorming van een internationale troepenmacht in Zuid-Libanon heeft alleen zin als investering in de vrede in het gebied, niet als verlengstuk van de huidige Israëlische strategie.

Christoph Bertram is oud-directeur van de Stiftung Wissenschaft und Politik (SWP) te Berlijn.© Project Syndicate