Isolement van de VS

Meer dan vijftig doden, onder wie dertig kinderen, door Israëlische bommen op een flatgebouw vol mensen in Zuid-Libanon, afgelopen weekeinde, zijn niet goed te praten. Dat de shiïtische organisatie Hezbollah volgens Israël gewetenloos onschuldige burgers als schild zou gebruiken door raketten vanuit woonwijken te lanceren, is onvoldoende reden om dan maar op die wijken te schieten en burgers te bevelen huis, haard en bedrijf te verlaten, onder beschietingen en over wegen en bruggen die door het Israëlische leger zijn kapotgeschoten. Inmiddels zijn er in Libanon al 500 doden en nog veel meer gewonden gevallen en ook Israëliërs sneuvelen. Die kosten zijn te hoog voor wat begon als een ontvoering van twee Israëlische soldaten uit Israëlisch grondgebied door Hezbollah.

Ook de diplomatieke prijs wordt te hoog. Door hard in te grijpen heeft de Israëlische regering de pro-westerse partijen in Libanon van zich vervreemd. Onder druk van de Arabische verontwaardiging over de gruwelijke beelden van doden en gewonden heeft de Libanese premier Siniora zijn steun betuigd aan Hezbollah, dat deel van zijn uit uiteenlopende partijen samengestelde regering uitmaakt. Militair hebben de Israëlische militaire acties evenmin het gewenste effect gehad, omdat het aantal raketaanvallen op Israëlische steden en dorpen er nauwelijks door is verminderd. Toch wil de Israëlische regering de acties voortzetten.

Deze impasse, waarbij veel levens worden verloren, vereist diplomatiek initiatief van bovenaf. Ook verscheidene Arabische regeringen wensen een einde aan de oorlogshandelingen in Libanon. De Veiligheidsraad van de VN is tot nu toe verlamd door onenigheid van de leden. Voor de handhaving van een staakt-het-vuren is de Veiligheidsraad wel nodig.

Helaas is de invloed van de enig overgebleven grootmacht, Amerika, getaand in het Midden-Oosten. Dat ligt aan de mislukkingen in Irak, maar ook aan de weigering van de Amerikaanse regering rechtstreeks te overleggen met de regeringen van Syrië en Iran, die door president Bush worden beschouwd als schurkenstaat of onderdeel van ‘de as van het kwaad’. Hezbollah is een lokale organisatie en wordt weliswaar niet vanuit Syrië en Iran bestuurd, maar ontvangt wel militaire en financiële steun uit die landen. Tot overmaat van ramp werd de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken, Condoleezza Rice, naar aanleiding van het fatale bombardement op Qana niet in Beiroet ontvangen door de mede met Amerikaanse steun tot stand gekomen regering. Zij kan moeilijk tegelijkertijd de Libanese en Israëlische regering steunen, want die zijn in feite met elkaar in oorlog.

De Amerikaanse regering kan zich niet langer verschuilen achter overdreven optimistische verklaringen over de ‘geboorteweeën van een nieuw Midden-Oosten’. Voor zover dat gebied zich vernieuwt, is dat ten nadele van de Verenigde Staten, die zich ernstig in de nesten hebben gewerkt. Als Rice niet meer armslag krijgt om met alle partijen te overleggen, dreigt zij even machteloos te worden als haar voorganger Powell.