De helende jaren tachtig

Fred de Vries: Club Risiko. De jaren tachtig toen en nu. Nijgh&Van Ditmar. 254 blz. € 22,50.

Alleen al de ondertitel – De jaren tachtig toen en nu – slaat de spijker op de kop. Want er is een verschil tussen de jaren tachtig als herinnering en als belevenis. Sinds kort is er sprake van een herwaardering voor de cultuur uit die tijd. Simon Reynolds schreef Rip It Up And Start Again, over de muziek van toen en van Fred de Vries verscheen Club Risiko. De Vries wil de sfeer vangen die heerste in Amsterdam, Londen, New York en Berlijn.

Club Risiko – vernoemd naar de Berlijnse discotheek van Einstürzende Neubauten-voorman Blixa Bargeld – is geen ‘af’ boek, dat een bepaald fenomeen behandelt, maar een dartel boek, dat filosofie, popmuziek en literatuur aanstipt via interviews.

Eén vraag staat centraal: heeft de underground van de jaren tachtig de mainstream blijvend veranderd? Hoeveel bewijzen van het tegendeel De Vries ook tegenkomt – de meeste bands zijn gestrand in ruzie of drugsverslaving – hij blijft hardnekkig zoeken naar de ‘helende’ kracht van de jaren tachtig. De charme van Club Risiko zit in de mooie stijl, De Vries’ aanpak en in zijn verwondering over de levens die hij aantreft. Soms naïef, zoals blijkt uit zijn verbazing over kunstenaars die ooit een ruig leven leidden, en ‘gewone’ burgers zijn geworden. Alsof hij hoopte dat al die doemkunstenaars nauwelijks veranderd waren. Opdat de jaren tachtig niet voor niets waren geweest.

Hester Carvalho