Lenen, lenen, betalen, betalen

Het is moeilijk om vandaag de dag overnames te plegen, zegt een directeur van DSM. De investeringsmaatschappijen drijven met hun koopziekte de prijzen steeds verder op.

De honger van professionele investeerders werd deze week nog eens gemarkeerd door de overname van de Amerikaanse ziekenhuisketen HCA. Met een bod van in totaal 33 miljard dollar (26 miljard euro) schreven drie investeerders geschiedenis. Zeventien jaar lang hield het record van KKR stand door als financiële partij 31 miljard dollar voor de Amerikaanse koekjes- en tabaksfabrikant RJR Nabisco te betalen. Hetzelfde KKR weet nu, in een consortium met twee andere investeerders, zichzelf te overtreffen.

Leuk voor het Guinness Book of Records, maar wat is de zeggingskracht van zulke mijlpalen? Het record van 1989 hield niet zonder reden zo lang stand. Zo’n grote overname kon eenvoudigweg niet uit.

Hoogtepunten zijn met de wijsheid van achteraf ook vaak keerpunten: RJR Nabisco bleek het eindpunt in de opmars van professionele investeerders. KKR zou op de deal – de uitkomst van een lange biedingsstrijd – nauwelijks verdienen. Dat is een wanprestatie in een sector waar 15 procent rendement of meer de norm is. Investeerders hebben het sindsdien wel uit hun hoofd gelaten om tegen elkaar op te bieden.

Maar misschien is ook díe tijd voorbij. De eerste geruchten over een nog hoger tegenbod op HCA doen al de ronde. Zulke speculaties zijn begrijpelijk als gekeken wordt naar de almaar groeiende koopkracht van de moderne conglomeraatbouwers.

Hun macht dijt op dit moment aan twee kanten uit. Aan de ene kant wordt de portemonnee van investeringsmaatschappijen gevuld door de gretige beroepsbeleggers als verzekeraars en pensioenfondsen die via de fondsen van de durfkapitalisten van de hype willen profiteren. De afgelopen weken ‘haalden’ investeerders als Blackstone en Permira ieder afzonderlijk met één fonds meer dan 10 miljard euro op. Ook records.

Aan de andere kant lenen gretige bankiers steeds meer geld aan de gespecialiseerde investeerders. Eerst zette de lage rente een krik onder de bedragen die investeerders konden lenen. En nu wordt de krik zelf langer: meer geleend geld, ook ten opzichte van de winst.

Anders gezegd, durfkapitalisten tillen steeds grotere gewichten op met hulp van langer wordende krikken. Je hoeft geen raketgeleerde te zijn om te zien dat de kans op ongelukken bij deze financiële acrobatiek toeneemt. Het verschil tussen KKR (Manhattan) en BKR (Tiel) is misschien niet eens zo groot.

Jeroen Wester