‘In actie toont mens wie hij is ’

Charles den Tex is de winnaar van de Gouden Strop 2006. „Zoek de grens van de waarschijnlijkheid en kijk wat daar gebeurt.”

Den Tex Foto Liesbeth Kuijpers
Den Tex Foto Liesbeth Kuijpers Kuijpers, Liesbeth

De macht van meneer Miller is het beste Nederlandstalige spannende boek. Vorige week kreeg schrijver Charles den Tex er de Gouden Strop voor. Eerder al was de pers unaniem juichend. „Zijn taal flonkert en verrast onophoudelijk”, schreef deze krant. „Ik weet dat ik met elk boek beter word”, zegt Den Tex.

De macht van meneer Miller vertelt het nachtmerrie-achtige verhaal van Michael Bellicher die wordt verdacht van moord omdat hij volgens de prikklok aanwezig is op zijn werk. In een opeenvolging van avonturen ontdekt Bellicher dat hij zit ingesponnen in een wereldomspannend complot – Big Brother wordt werkelijkheid.

Gaat het je om literatuur of spanning?

„Als genreschrijver houd ik van het stramien van de thriller, het houvast van een plot en de actie. Het is wel de kunst om plot en actie zo te kiezen dat personages dichtbij de lezer komen en uitgroeien tot volwaardige figuren. Zoek de grens van de waarschijnlijkheid en kijk wat daar gebeurt.”

Grens van de waarschijnlijkheid?

„Ik zie een moord niet als een centraal gegeven. Het gaat om wat er met de hoofdpersoon gebeurt tijdens het oplossen. Ik stuur hem door soms bizarre situaties, langs de grens van de waarschijnlijkheid. Zo isoleer je de hoofdpersoon en confronteer je hem met zichzelf. De meeste mensen hebben dat nodig om een goed beeld van zichzelf te krijgen en te accepteren wie ze zijn.”

Als speurtocht naar de moraal of gaat het om de psychologie?

„Het is zelden interessant om te weten waarom mensen iets doen. Daar kun je enorm over lullen, maar pas in hun acties laten mensen zien wie ze zijn. Ik ben meer geïnteresseerd in de vraag waar je bij hoort. Dat is geloof ik ook het thema van De macht van meneer Miller. Bij wie hoort Michael? Bij zijn familie? Bij zijn vrienden? Bij zijn collega’s? Bij een geloof of een overtuiging? Als je helemaal alleen bent, welke relaties kies je dan?”

Het is een beetje een jongensboek met achtervolgingen en zo.

„Nou, zo zie ik dat niet. Ik wilde wel een echte chase schrijven, en ik wilde meer vaart in mijn schrijven. De titel is misschien wat Kuifje, het boek niet. Het is toch weer de eenling tegen een conglomeraat, zoals in al mijn boeken. Het is nu wel beter gelukt om onderwerp en stijl bij elkaar te brengen.”

Wat heb je anders gedaan?

„Het is leuk om iets te vertellen over een wereld, branche of vak, maar de karakters lijden onder uitleg. Ik ben van de pop-generatie dus het moet een beetje swingen. Een balans tussen korte en langere zinnen, woordkeus, punten, komma’s en weet ik veel. En: niet weglopen van de clichés. Dat deed ik vroeger en dat is stom. Het genre heeft gewoon zijn clichés: de achtervolging, de vechtpartij, de moord. Ik moet het alleen niet clichématig opschrijven.”

Na je eerste Gouden Strop was je volgende boek, het ambitieuze Angstval, het eerste dat niet genomineerd werd.

„Angstval was eigenlijk niet het volgende boek. Ik wilde het al zeker vijf jaar schrijven. Ik had schriften vol stukjes en halve hoofdstukken, zonder dat er een verhaal uitkwam. De hele sfeer, de stijl, dat doorgetrokken absurdisme, dat wilde ik al heel lang. Angstval blijft een van mijn favorieten.”

Ditmaal zei je dat de tweede keer winnen mooier is dan de eerste: ‘De onbevangenheid is weg dat je kunt zeggen dat het er niet toe doet’. Is de Gouden Strop zo belangrijk?

„Ik heb overwogen om minder boeken uit te brengen. Ik kan er niet van leven, ook na elf jaar niet. Als dit boek met deze prijs nu weer wat beter verkoopt, dan helpt dat enorm. Maar ik schrijf omdat ik het heerlijk vind om te doen. Ik weet dat ik met elk boek beter wordt. Zolang die vooruitgang erin zit, ga ik absoluut door.”