Driehonderdduizend varkens in een flat

Minister Brinkhorst vond een proef met ‘varkensflats’ in Rotterdam een goed idee.

Nu komen ze er. Niet als flats, maar als agroparken.

Op 4 oktober 2000 maakt minister Laurens-Jan Brinkhorst van Landbouw een boottochtje door de haven van Rotterdam. Hij zoekt een plaats voor varkensflats: gebouwen van zes verdiepingen hoog, duizend meter lang en vierhonderd meter breed, waar driehonderdduizend varkens in kunnen.

Het boottochtje is de dag na de presentatie, op het ministerie, van het rapport Agroproductieparken: perspectieven en dilemma’s . Daarin staan vier voorbeelden van mogelijke dierenparken, waaronder dat van de varkensflats.

Minister Brinkhorst vindt die flats een goed idee, zo blijkt. Oké, „er zit een zekere vervreemding in” om varkens in flats te houden, „maar innoveren is altijd controversieel”, zegt hij. Het boottochtje is bedoeld om over de flats dan maar meteen een maatschappelijke discussie aan te zwengelen.

En dat lukt. „Proef met ‘varkensflat’ in Rotterdamse haven”, staat nog diezelfde dag op de voorpagina van NRC Handelsblad. De varkensflats halen vervolgens kranten, tv en radio, óók in het buitenland. Ze worden ‘krankzinnig’, ‘weerzinwekkend’ of ‘onwenselijk’ genoemd. Architectenbureau MVRDV maakt een ontwerp voor wolkenkrabbers van véértig verdiepingen. Als daar 44 van zouden worden gebouwd, zouden alle Nederlandse varkens passen in deze Pig City.

Zes jaar later zijn er nog steeds geen varkensflats. En dat komt, staat in een zelfevaluatie van het InnovatieNetwerk dat het rapport over de varkensflats maakte, door „het belang van beelden”: die waren er niet, in 2000. „Dit maakte dat ieder zijn eigen voorstelling kon maken van een agropark, daartoe aangespoord door de sterk tot de verbeelding sprekende term varkensflat.”

Daar heeft het InnovatieNetwerk van geleerd. In het televisieprogramma Van Gewest tot Gewest was in 2002 een ‘experimentele varkensflat’ te zien. De betonnen vloeren waren bedekt met dikke lagen modder, waar de varkens vrolijk in wroetten. „Eindelijk een echte varkensflat”, stond op 21 juni 2002 in NRC Handelsblad. Maar nu op één van de achterste pagina’s: de belangstelling voor de varkensflats was al weer weg.

Toch komen ze. Niet als hoge flats, „maar wel als agroparken”, zegt Jan de Wilt van het InnovatieNetwerk. En mogelijk komt er „een gestapeld park” van een aantal zeer diervriendelijke verdiepingen in het havengebied van Amsterdam. Twee of drie etages wellicht, maar het kunnen er ook zes worden. De Wilt: „Mensen wonen óók in appartementengebouwen. En die kunnen heel comfortabel zijn.”