Ook in VS groeien zorgen om het klimaat

De onderhandelaar van de VS sluit niet uit dat het land in de toekomst deelneemt aan een klimaatverdrag. Sommige Amerikaanse staten gaat dat lang niet snel genoeg.

De gletsjers op Groenland smelten twee keer zo snel als vijf jaar geleden. Het westen en zuidwesten van de Verenigde Staten worden dit jaar geteisterd door een ongewoon groot aantal bosbranden. Het waren twee berichten deze week op de voorpagina van de Amerikaanse krant Los Angeles Times, beide gerelateerd aan klimaatverandering.

Het is ongemakkelijk nieuws, in een land waar sommige politici het broeikaseffect nog steeds „het grootste bedrog” van de Amerikaanse geschiedenis noemen. Maar de stemming in de VS verandert. Zoals bij voorbeeld blijkt uit de documentaire An inconvenient Truth, over Al Gore. De vice-president onder Bill Clinton heeft vanaf het begin van zijn politieke carrière gewaarschuwd voor de gevaren van klimaatverandering. Maar in de jaren zeventig en tachtig kwam die boodschap nauwelijks aan. De toenemende kracht van orkanen, de langdurige periodes van droogte, de bosbranden, rapporten zoals vorige week van de National Academy of Sciences dat de gemiddelde temperatuur op aarde de hoogste is van de afgelopen 2000 jaar – ze dragen allemaal bij aan een verandering in de publieke opinie. „De aarde heeft koorts”, zei Gore vorige week in Good Morning America, „En dat zou, net als wanneer een kind koorts heeft, wel eens een waarschuwing kunnen zijn dat er iets ernstig mis is”. Nu is er nog tijd om iets te ondernemen, aldus Gore. En steeds meer Amerikanen zeggen het hem na.

Zo was het opmerkelijk dat Harlan Watson, klimaatonderhandelaar van de regering van president George Bush, gisteren liet weten dat de VS na 2012 zouden kunnen besluiten mee te doen aan het Kyoto-protocol. Bush verwees dit klimaatverdrag onmiddellijk na zijn aantreden in 2001 nog naar de prullenbak, omdat hij niets voelde voor een verplichte reductie van de uitstoot van broeikasgassen, de kern van het Kyoto-protocol.

Maar op een klimaatconferentie in Londen constateerde Watson dat veel senatoren zich de laatste tijd „positief hebben uitgelaten over quota [voor de uitstoot van broeikasgassen, red.] en een systeem om daarin te handelen”. Hij ziet nog allerlei bezwaren, maar die zijn vooral van technische aard – zoals de noodzaak om wetgeving aan te passen.

Twaalf Amerikaanse staten, aangevoerd door Californië, willen daar niet op wachten. Ze zijn naar het Hooggerechtshof gestapt en eisen dat de federale regering de uitstoot van het broeikasgas kooldioxide aan banden legt. Eerder oordeelde een rechter dat kooldioxide gewoon in de lucht voorkomt en dus geen vervuiler genoemd mag worden. De Clean Air Act, die de regering verplicht iets te ondernemen tegen chemische stoffen in de lucht die slecht zijn voor de gezondheid van burgers, zou daarom niet van toepassing zijn op kooldioxide.

Onzin, zeggen de kritische staten. De uitstoot van kooldioxide leidt tot opwarming van de aarde en dat brengt het leven van mensen wel degelijk in gevaar, aldus hun redenering. Het Hooggerechtshof besloot gisteren de zaak in behandeling te nemen, waarschijnlijk dit najaar. De uitspraak zou vergaande gevolgen kunnen hebben in een land dat in 2004 zijn uitstoot van broeikasgassen nog met 1,7 procent zag groeien.