Chaos en nieuw talent op Its

Theaterschoolfestival Its: t/m 29/6 in Amsterdam. Gezien op 24/6: 1. Alpha Centauri en 2. Penthesilea. Inl: 020 626 6866 en www.itsfestival.nl.

Programmeurs en directeuren speuren er naar talent: het internationale theaterschoolfestival Its moet een brug slaan tussen opleiding en praktijk, tussen de geborgenheid van het klaslokaal en de glans van spelen in het openbaar. Kwamen de deelnemers vroeger nog uit alle windstreken, nu wordt het aanbod vooral bepaald door de lage landen. Complete afstudeerklassen van de theater- en dansopleidingen in Nederland plus Vlaanderen dienen zich bij het Its in Amsterdam aan, met voorstellingen die door ervaren theatermakers zijn geënsceneerd.

Zo regisseert Gerardjan Rijnders het examenklasje van de toneelschool Arnhem. De voormalige leider van Toneelgroep Amsterdam onderwerpt de tien jonge spelers aan een door één van hen geschreven tekst. Alpha Centauri van Joeri Vos gaat over de werknemers van een failliet bedrijf. Al vier jaar organiseert de firma Droomreizen BV geen enkele reis meer. Toch gonst het van de activiteiten in het vervallen hoofdkantoor. Men voert telefoongesprekken, tapt kantoormoppen of laat zich door de baas opjutten.

De chique term absurdisme fungeert hier als excuus voor chaos – bedoeld en onbedoeld. Onzekerheid, ruzies en wat een groepsproces zoal nog meer aan bijverschijnselen afscheidt: Vos brouwt er een troebel soepje van. In die warboel ontdek je het jonge talent niet meteen. De schrijver heeft met Alpha Centauri nog geen bewijs van genialiteit geleverd. En of de Arnhemse spelers over meer dan enig komisch talent beschikken is ook nog maar de vraag.

Wat brengen de Amsterdammers ervan terecht? De ATKA koos op het laatste moment voor de tragedie Penthesilea en het door Jaap Spijkers geregisseerde resultaat is nog lang niet af. Het omslachtige geschuif met panelen herinnert aan amateurtoneel. Toch heeft de Amsterdamse Toneelschool en Kleinkunstacademie, zo lijkt het, een paar ras-acteurs afgeleverd. Annelien van Binsbergen, Caroline Liekens en vier andere meiden spelen het stuk over de krijgslustige Amazones met passende energie. Tijdens de slag bij Troje mengen de dames uit Kleists drama zich plotsklaps in de strijd – niet om de stad te veroveren, maar om mannen buit te maken. Die moeten de vrouwenstaat aan nageslacht helpen en het is de Amazones streng verboden zèlf een man uit te zoeken.

Maar Penthesilea overtreedt de wet. Zij wil per se Achilles. De koningin van de Amazones en de koning van de Grieken vallen op elkaar, met catastrofale gevolgen. Spijkers verdeelt de hoofdrol over meer studentes en die weten elk wel raad met de pathetische verzen. De geëxalteerdheid slaat nergens om in aanstellerij en dwars door de zwalkende regie heen komt een zelfverzekerd klasje naar voren.

Penthesilea gaf mij de hoop dat het toch niet zo slecht gesteld is met de toneelspelersgeneratie van de toekomst.