Vrouw wel lid maar geen publieke functie in SGP

Vrouwen kunnen lid worden van de SGP. De partij hoopt zo de eenheid te bewaren én de verloren subsidie terug te krijgen.

De bijeenkomst in een school in Gouda duurde maar een paar uur, discussie was er nauwelijks. In overgrote meerderheid (73 procent) gingen de 470 afgevaardigden van de lokale kiesverenigingen van de SGP zaterdag akkoord met het openstellen van het lidmaatschap voor vrouwen. Bezwaarde mannenbroeders namen hun verlies en vertrokken stilletjes. „Velen van hen zijn in groot verdriet”, zei SGP-leider Bas van der Vlies.

Voorzitter Wim Kolijn van de Staatkundig Gereformeerde Partij kan opgelucht zijn. Met de stemming over het vrouwenstandpunt van de orthodox-protestantse partij wilde de top een oplossing voor een al decennia slepend intern conflict forceren. Het verlies van de partijsubsidie per 1 januari heeft de discussie versneld. De SGP krijgt geen subsidie meer, omdat de partij volgens de rechter internationale discriminatieverdragen schendt. In de zaak die was aangespannen door het Clara Wichmann Instituut, dat opkomt voor de rechtspositie voor vrouwen, besloot de rechter dat de staat de subsidie aan de SGP moet stopzetten zolang de partij vrouwen discrimineert. Minister Remkes ging daartegen in beroep.

Door de statuten zo te wijzigen dat ook vrouwen lid van de SGP kunnen worden, hoopt Kolijn dat hoger beroep in het voordeel van de partij zal uitvallen.

De kiesverenigingen steunden het voorstel vrouwen lid te maken, maar het ging niet van harte. Een deel van de achterban heeft nog altijd moeite met het vrouwenlidmaatschap. Een ander deel vindt dat een financiële kwestie nooit de aanleiding mag zijn voor principiële uitspraken. De meer vooruitstrevende kiesverenigingen vinden de statutenwijziging niet ver genoeg gaan. Daarbij is een rapport van het hoofdbestuur met een theologische onderbouwing slecht gevallen in de nogal autonome achterban. „Van bovenaf epistels opleggen, dat doet de paus in Rome”, zei een aanwezige in Gouda.

De meeste kiesverenigingen besloten in te stemmen met het voorstel om de eenheid in de partij te bewaren. Het hoofdbestuur heeft alles gedaan om het voorstel acceptabel te maken voor de conservatieve achterban. Kiesverenigingen mogen nog altijd vrouwen weigeren als zij bezwaren hebben tegen een wijziging. En, belangrijker nog, het vrouwenlidmaatschap betekent niet dat mannen en vrouwen nu gelijke rechten hebben. De partij is er nog steeds van overtuigd dat een vrouw niets te zoeken heeft in de politiek. Ze mogen dus wél lid worden, maar géén raadslid of wethouder worden.

In het rapport Man en vrouw schiep Hij hen, dat het hoofdbestuur naar alle kiesverenigingen heeft gestuurd, beargumenteert de SGP-top dat met tal van bijbelse verwijzingen. De man, stelt het rapport, is al sinds de schepping het hoofd van de vrouw. „Ook al zijn er misschien onder ons vrouwen die meer gaven hebben om in de gemeenteraad zitting te nemen dan de mannen die nu de SGP vertegenwoordigen, daarmee verandert Gods scheppingsorde niet.”

Om het verschil tussen lidmaatschap en het vervullen van een publieke functie geloofwaardig te maken, heeft het hoofdbestuur een truc uitgehaald. De SGP is geen politieke partij, maar een private vereniging. Uit de bijbel valt wel af te leiden dat de vrouw geen ‘regeerambt’ mag vervullen, maar er staat niets over verenigingen in de bijbel. Zo heeft de SGP, volgens Kolijn „binnen de principiële kaders van de Schrift”, wat ruimte gevonden. Dit is een opmerkelijke verandering, want tot nu toe beschouwt de SGP zichzelf als een partij die, onder meer via Tweede-Kamerleden, meebestuurt.

De vraag is wat de gevolgen zijn als de SGP zich niet langer als politiek orgaan beschouwt, maar als een vereniging die toevallig politieke doelstellingen heeft. De Wet op de partijfinanciering kent alleen politieke partijen, geen verenigingen met Kamerzetels. Jurisprudentie is er niet. Zo dreigt het gevaar dat teruggave van de subsidie alleen maar verder weg raakt.

De SGP weet evenmin of het gerechtshof genoegen zal nemen met het compromis van Gouda.