Bacterie groot probleem voor ziekenhuizen

De ziekenhuisbacterie MRSA, die niet dood gaat van gangbare antibiotica, is wereldwijd een groeiend gezondheidsprobleem. „De MRSA-situatie in ziekenhuizen heeft de potentie om explosief te worden.”

Dat schrijven prof.dr. Hajo Grundmann en drie collega’s van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu in Bilthoven in een overzichtsartikel over de wereldwijde verspreiding en potentiële bedreiging van MRSA-bacteriën. Hun artikel is vandaag gepubliceerd op de website van het Britse medisch-wetenschappelijke tijdschrift The Lancet . Grundmann is projectleider van het Europese surveillancesysteem voor antimicrobiële resistentie (EARSS).

„Gezondheidszorgautoriteiten moeten de mogelijkheid creëren om MRSA-besmettingen snel te herkennen. Ziekenhuizen hebben de verantwoordelijkheid om strikte voorzorgsmaatregelen te implementeren en handhaven. Anders veranderen ziekenhuizen in plaatsen waar burgers niet langer in vertrouwen weer gezond kunnen worden”, schrijven de onderzoekers.

De MRSA-bacterie is in veel delen van de wereld de meest voorkomende bacterie die resistent is tegen vrijwel alle gangbare antibiotica. MRSA is een ondersoort van de bacterie Staphylococcus aureus, een veelvoorkomende bacteriesoort die bij de mens bijvoorbeeld op de huid en in de neus leeft.

MRSA veroorzaakt in ziekenhuizen vaak ernstige infecties bij patiënten met een verzwakte afweer. Bij gezonde mensen en buiten het ziekenhuis – maar vooral: zonder de ‘hulp’ van antibiotica – gaf hij tot nu toe nauwelijks problemen, want hij wordt op de potentiële groeiplaatsen weggeconcurreerd door bacteriesoorten die sneller en beter groeiend.

Maar dat is aan het veranderen, schrijven de onderzoekers. MRSA wordt steeds ‘fitter’, doordat hij eigenschappen van andere bacteriën overneemt. MRSA komt niet meer alleen in ziekenhuizen voor. In Nederland bleek in maart bijvoorbeeld uit een steekproef dat één op de vijf van de varkensboeren drager van de MRSA-bacterie is, tegen 3 op de 10.000 gewone Nederlanders. Veel varkens, die veel antibiotica krijgen, zijn MRSA-drager.

Als MRSA onder de gewone bevolking steeds vaker voorkomt, kunnen ziekenhuizen hun patiënten alleen beschermen door iedereen die wordt opgenomen te testen op MRSA en iedereen in isolatie te verplegen tot de testuitslag bekend is. Die test duurt nu nog enkele dagen.