Bemiddelaars kinderopvang raken hun rol kwijt

Minister Geus wil dat de belastingdienst de werkgeversbijdrage voor de kinderopvang int. „Dan spelen de bemiddelings-organisaties geen rol meer.”

Wander Colenbrander kreeg vorig jaar twee dagen voor Sinterklaas per brief slecht nieuws van Kidsconcern, het bemiddelingsbedrijf dat de kinderopvang voor zijn twee kinderen regelde. In het kort kwam het erop neer dat Kidsconcern geen geld meer had om de facturen van de crèche te betalen. Er was zelfs al een betalingsachterstand van vier maanden. En dat terwijl Kidsconcern wel de ouderbijdrage had geïnd bij Colenbrander, net als de vrijwillige bijdrage die zijn werkgever verstrekte, en de overheidsbijdrage die hij van de belastingdienst ontving. „Ons sinterklaasfeest was meteen bedorven,” zegt Colenbrander.

Duizend gezinnen die de kinderopvang vorig jaar regelden via Kidsconcern zijn financieel gedupeerd. Zij hebben van het bedrijf nog bedragen tegoed die kunnen oplopen tot meer dan tienduizend euro. Ook werkgevers en kinderdagverblijven raakten gedupeerd.

„De schuld ligt voor een groot deel bij de werkgevers”, zegt Gjalt Jellesma, voorzitter van Boink, de belangenorganisatie in de kinderopvang. „Zij hebben Kidsconcern ingehuurd en hadden de banden tijdig moeten verbreken.” Volgens Jellesma waren veel werknemers verplicht om de kinderopvang via Kidsconcern te regelen, anders wilden de werkgevers geen bijdrage betalen. Jellesma probeerde een garantiefonds op te richten waaruit de gedupeerden een vergoeding zouden krijgen. Tevergeefs. De ondernemers in de kinderopvang weigerden volgens Jellesma medewerking.

De Wet op de kinderopvang, die op 1 januari vorig jaar is ingegaan, heeft de rol van bemiddelingsbedrijven gemarginaliseerd. Voorheen sloten zij namens de werkgevers contracten met kindercentra en gaven ze ook informatie over de meest geschikte opvang.

Onder de nieuwe wet zijn ouders zelf verantwoordelijk voor het afsluiten van de contracten en het betalen van de facturen. De meeste bemiddelingsbedrijven beperken zich nu tot het uitbetalen van de werkgeversbijdrage aan ouders.

Kidsconcern daarentegen bood full service aan. Het bemiddelingsbedrijf zou alle geldstromen beheren. De werkgevers dachten zichzelf en hun werknemers op die manier werk te besparen, maar kwamen bedrogen uit. Kidsconcern, dat net als andere bemiddelingsbedrijven klanten verloor door de nieuwe wet, kwam in financiële problemen. Het bedrijf heeft voorlopig uitstel van betaling gekregen, het personeel kwam op straat te staan.

Veel werkgevers hebben hun contracten met de bemiddelaars opgezegd, omdat ze de werkgeversbijdrage ook wel zelf kunnen uitbetalen aan hun werknemers. Er waren er ook die dat al deden. Sommige bedrijven gaan hierin heel vernieuwend te werk.

Supermarktketen Dirk van den Broek bijvoorbeeld liet een interactieve website ontwerpen waarop werknemers zelf de werkgeversbijdrage kunnen aanvragen. Het programma rekent meteen de hoogte van de bijdrage uit. Volgens het ministerie van Sociale Zaken hebben de meeste bemiddelingsbureaus goed geanticipeerd op de nieuwe wet.

De bemiddelingsbedrijven hebben al met al veel marktaandeel verloren. Kintent, nog steeds de grootste intermediair, bemiddelde eerst voor 100.000 (32 procent) van de 300.000 kinderen in de kinderopvang, nu nog voor 60.000 (20 procent). Van de 350 medewerkers eerder werken er nu nog 40. Kintent werd overgenomen door human resources- en salarisspecialist Raet, en schakelde over op een efficiëntere bedrijfsvoering. Op die manier kon het bedrijf overeind blijven. „Ouders leveren zoveel mogelijk gegevens aan via internet”, vertelt een woordvoerster. „Aan het eind van het jaar controleren wij of de werkgeversbijdrage rechtmatig is verstrekt.”

CMK, ook een groot bemiddelingsbedrijf, onderging een soortgelijke reorganisatie. „Wij doen ook alleen nog maar de declaratieverwerking. Dat is een kwart van het werk dat we voorheen deden”, zegt directeur-eigenaar Lenny Versteeg. CMK vroeg ontslag aan voor 125 van de 140 medewerkers.

Versteeg, die ook bestuurslid is van de brancheorganisatie MO Groep, is realistisch over de toekomst van de bemiddelingsbedrijven. Minister De Geus kondigde deze week aan dat hij de werkgeversbijdrage voor de kinderopvang vanaf volgend jaar verplicht wil stellen, en dan via de belastingdienst wil laten innen. Versteeg: „In dat scenario spelen wij als bemiddelingsbedrijven geen rol meer.”

Kintent laat weten „verrast” te zijn door de snelheid waarmee De Geus zijn voornemen deze week bekendmaakte. „Maar we hebben er natuurlijk wel rekening mee gehouden dat dit zou kunnen gebeuren en onderzoeken welke nieuwe HR-administratieactiviteiten we kunnen ontplooien”, zegt de woordvoerster.

De gedupeerden van Kidsconcern wachten intussen nog steeds op hun geld. „Ik ben voor meer dan 5.500 euro het schip in gegaan”, zegt Wander Colenbrander. Om te voorkomen dat zijn kinderen van de crèche werden verwijderd, heeft hij een betalingsregeling getroffen. In tien maanden moet de schuld afbetaald zijn. „Mijn oudste kind is nu vier jaar en gaat dus naar school”, zegt Colenbrander. „Ik zal blij zijn als ik straks van die papierwinkel over de kinderopvang af ben.”