Koffie zetten in twee glazen bollen

In de jaren zeventig zette je koffie met een schepje Buisman.

Ouderwets? De koffiepad is nu ook alweer onhip.

De Conakan

Koffiepad in houder plaatsen, kopje op uitlekplaatje zetten, knopje indrukken en klaar is je koffie. Binnen een minuut.

Sinds Philips en Douwe Egberts in februari 2001 de Senseo Crema introduceerden, verdwenen koffiefilterzakjes en snelfilterkoffie in razend tempo van ons boodschappenlijstje. Dat is opmerkelijk omdat de markt voor koffie en aanverwante apparatuur tot die tijd gold als moeilijk te innoveren.

Tot en met de jaren zeventig zette je koffie zo: water koken, filterhouder met filterzakje op koffiekan plaatsten, (zelfgemalen) koffie erin strooien plus een schepje Buisman (gebrande suiker) voor de smaak, koffie bevochtigen met kokend water, meermaals het filterzakje volschenken en laten doorlopen. Next step was het koffiezetapparaat. Werkt als hierboven, maar dan geautomatiseerd.

Toch is de Senseo niet de eerste trendy koffiebrouwer. Met de Conakan, bestaande uit twee glazen bollen en een spiritusbrander, kon de modieuze mens al in grootmoeders tijd op spectaculaire wijze koffie zetten.

De cafetière, een hoge glazen kan waarin je koffie en kokend water laat ‘weken’ om het vervolgens met een zuiger naar de bodem te drukken, heeft nog steeds een selecte fanclub.

Hoe te verklaren dat Philips wereldwijd meer dan tien miljoen Senseo’s heeft verkocht? Het vlotte design van het Rotterdamse ontwerpburo WAACS speelt zeker een rol. Hij is bovendien betaalbaarder dan een espressomachine en de koffie is heel fatsoenlijk.

De belangrijkste factor is echter de tijdgeest; die hebben de bedenkers van het systeem haarfijn aangevoeld.

De samenleving is geïndividualiseerd, dus is het koffiemoment geïndividualiseerd. De vraag die je gesteld wordt is niet meer „Wil je koffie?”. De vraag luidt nu: „Welke smaak koffie wil je?” Dankzij de koffiepad kan iedereen zijn bakkie troost zo krijgen als hij wil.

De concurrentie had tot 2004 nodig om de eerste Senseo-kloon in de markt te zetten, maar na de Gustino van Bosch volgden er meer. Philips voelt de concurrentie naderen en kondigt een (nog geheime) uitbreiding van de Senseo aan. Er zijn sinds kort ook Senseo-theepads te koop en het wachten is op warme Senseo-chocolademelk en Senseo-cup-a-soup.

Of het succes blijvend is, is nog de vraag. De Telegraaf heeft de koffiepads alvast onhip verklaard. In elk geval heeft Senseo koffieleuten bewuster gemaakt van hun eigen koffievoorkeur. Wie weet gaan ze verder op zoek naar optimale smaak.

Volgens koffie-importeur Barend Boot kom je dan vanzelf weer uit bij filterkoffie, zelfgemalen en ouderwets gezet met een filterhouder boven een koffiekan.

Janneke Vreugdenhil

Benieuwd naar hoe het afliep met iets of iemand? Suggesties: next@nrc.nl