Ex-president Kenia is terug

Daniel arap Moi was 24 jaar president van Kenia. Zijn uiterst corrupte regime werd in de historische verkiezingen van 2002 verslagen. Nu is hij terug.

De verguisde en verslagen voormalige Keniaanse president Daniel arap Moi is terug. Tegen ieders verwachting wierp hij zich vorige week in de strijd bij tussentijdse verkiezingen voor vijf parlementszetels in het noorden. Deze kwamen vrij toen vorige maand bij een vliegtuigongeluk vijf parlementsleden en tien ambtenaren omkwamen.

De 82 jaar oude Moi was 24 jaar aan de macht en leidde vooral in de tweede helft van zijn regeerperiode een uiterst corrupt regime. In 2002 slaagden de oppositiepartijen erin zich te verenigen waarna zij bij historische verkiezingen Moi’s regeringspartij Kanu versloegen. Algemeen werd aangenomen dat de nieuwe president Kibaki met bemiddeling van Engeland een geheime overeenkomst sloot met Moi dat deze vrijuit zou gaan in ruil voor zijn terugtrekking uit de politiek. Bij rechtszaken de afgelopen twee jaar over corruptie ten tijde van het regime van Moi bleef de voormalige president opvallend buiten schot.

Bij de beëdiging begin 2003 van Kibaki werd Moi door het publiek uitgefloten. De diep beledigde ex-president trok zich terug uit de politiek en spendeerde zijn tijd aan een vredesorganisatie voor Afrika. Twee jaar geleden trad hij af als leider van de voormalige regeringspartij Kanu. Moi leek tot een zwarte bladzijde van het verleden te behoren.

De verkiezingsstrijd in NoordKenia gaf hem de kans met volle kracht terug te komen. Hij stapte in zijn terreinwagen en reed over honderden kilometers afstand over wegen die lijken op een wasbord naar het noorden om campagne te voeren voor de kandidaten van Kanu. Net als gedurende zijn presidentsschap blonk hij uit door zijn populistische aanpak: hij stopte langs de kant van de weg om een kilo tomaten van een groetenvrouwtje te kopen, hij ging een flesje frisdrank drinken bij de weduwe van een politicus die hij zelf ooit in de cel gooide en hij voerde langdurig overleg met de traditionele oudsten van de noordelijke nomadenstammen.

Moi’s opvolger, president Kibaki, gedraagt zich veel afstandelijker en zijn regeerstijl roept steeds meer twijfels op bij de kiezers. De euforie van zijn winst drie jaar geleden is weggeëbd, mede omdat het nieuwe regime ook verwikkeld is geraakt in corruptiezaken. De teleurstelling in Kenia is groot. De 75-jarige Kibaki is ziek en lijkt uitgeblust. Er is een machtsvacuüm ontstaan en dat probeert Moi, ook wel professor in politieke zaken genoemd, op te vullen.

De politieke klasse van Kenia is nu al bezig met de voorbereidingen voor de verkiezingen in 2008. Politici proberen nieuwe allianties te vormen. Moi neemt een houding aan alsof hij weer hoofd is van Kanu en zegt met welke partijen Kanu moet samenwerken. Moi steunt in de presidentsverkiezingen kandidaat Uhuru Kenyatta, zoon van Kenia’s eerste president Jomo Kenyatta.