Uw Edah heet nu Plus

Laurus verkoopt voor 221 miljoen euro zijn Edahs aan Sligro en Sperwer

Met Plus en Golff komen er meer luxe supermarkten op de plek van prijsvechters

Wordt deze Edah-supermarkt in Amsterdam binnenkort een Plus, Golff, Spar of Emté? Foto: Roger Cremers Photo and Copyright Roger Cremers 14.07.2001 Winkelen in de Edah in Amsterdam Zuid-Oost.

De naam Edah verdwijnt na 89 jaar uit de Nederlandse winkelstraten. Gisteren verkocht Laurus de winkelketen aan Sperwer en Sligro. Aan twee puur Nederlandse bedrijven dus en niet aan een van de buitenlandse kandidaten, zoals de door velen getipte Belgische prijsknokker Colruyt.

Sperwer, groothandel voor ongeveer 480 supermarkten van Plus en Spar, is de enige overgebleven Nederlandse coöperatie van supermarktondernemers waarvan alle winst naar de franchisers gaat. Het beursgenoteerde Sligro heeft in de afgelopen jaren naast zijn groothandelsactiviteiten voor horeca en catering, ook een supermarktconcern bij elkaar gekocht van circa 300 winkels met formules als Golff en Emté.

Er zal meer bij de Edah gaan veranderen dan alleen de naam op de gevel. De nieuwe eigenaren zullen de Edah-formule vervangen door hun eigen formules Plus, Golff, Spar en Emté. Winkels in Brabant en Zeeland zullen waarschijnlijk ingelijfd worden door de regionale speler Emté, kleine Edahs zullen vermoedelijk naar buurtsuper Spar gaan en de rest zal worden verdeeld onder Golff, dat bekendstaat als een onopvallende supermarkt, en naar Plus.

Zonde van alle inspanningen van Laurus dat de afgelopen twee jaar hard heeft gewerkt om van Edah weer de prijsvechter te maken die deze keten een groot deel van zijn historie is geweest. Laurus bouwde een deel van de winkels om tot Edah Lekker & Laag en probeerde in die winkels de prijzen op het niveau van Dirk van den Broek en Jumbo te brengen, de goedkoopste supermarkten in Nederland. Maar Laurus kon de investeringen voor de ombouw niet meer opbrengen en besloot daarom begin dit jaar de keten te verkopen.

Dat is jammer voor de koopjesjagers die in de buurt van een van de Edahs Lekker & Laag wonen, want deze zijn inderdaad véél goedkoper dan de klassieke Edahs. Het prijsverschil bedraagt volgens de laatste peiling van de Consumentenbond 9 procent. De Edah Lekker & Laag is 4 procent goedkoper dan de gemiddelde supermarkt, een klassieke Edah is daarentegen 5 procent duurder. Volgens branchekenners zal het naambord van Plus op het grootste deel van de Edahs gespijkerd worden. Dat is een duurdere supermarkt dan Edah Lekker & Laag. Plus is volgens de Consumentenbond 3 procent duurder dan de gemiddelde supermarkt.

Maar klanten krijgen wel een van de beste supermarktketens van het land terug als op de plek van ‘hun Edah’ een Plus komt. „Plus is de landelijke formule die in onze klantenonderzoeken het beste scoort na regionale formules zoals Poiesz, Jumbo en Jan Linders”, zegt directeur Joop Holla van marktonderzoeksbureau GfK. „Plus is als een van de sterkste spelers uit de prijsoorlog gekomen. Deze keten probeert niet met lage prijzen klanten te trekken, maar scoort bij het winkelend publiek toch goed met voordeelacties. Plus heeft verder een goede binding met de klant, wordt geprezen voor de kwaliteit van de verse producten en het goede personeel”, zegt hij. „Bovendien zijn ze heel slim geweest met hun actie met de voetbalplaatjes voor het WK.”

De winkels van Plus worden gerund door zelfstandige ondernemers. „Zij hebben hun omzet met 7 procent zien stijgen, dus aandacht voor service werkt ook in de prijzenoorlog. Ook hun marge hebben ze op peil kunnen houden”, zegt Laurens Sloot, directeur van het Erasmus Food Management Institute.

De 221 miljoen euro die Sperwer en Sligro betalen voor Edah is veel hoger dan financieel analisten en marktkenners hadden ingeschat. En die hoge overnamesom betalen de kopers alleen maar om vestigingspunten in handen te krijgen, nu ze de formule en de merknaam van Edah veranderen.

Goede vestigingspunten zijn moeilijk te krijgen in Nederland, terwijl vergroting van het aantal winkels voor alle ketens de enige mogelijkheid is om fors marktaandeel te winnen. Gemeenten zijn echter terughoudend in het geven van vergunningen voor de bouw van nieuwe supermarkten. Als er vestigingspunten vrijkomen, strijdt iedereen mee en worden forse bedragen geboden.

Sperwer en Sligro zullen niet alle 223 Edahs ombouwen, maar de minst aantrekkelijke doorverkopen. „Aldi en Lidl zullen belangrijke gegadigden zijn”, denkt Jan-Willem Grievink, supermarktexpert bij consultant Cap Gemini. Lidl werd door veel mensen in de supermarktbranche gezien als een van de belangrijke bieders in de overnamestrijd.

Dat gold ook voor het Belgische Colruyt, dat eveneens voor scherpe prijzen had kunnen zorgen in de Edah-vestigingen. In eigen land heeft Colruyt met succes de strijd aangebonden met Aldi en Lidl, terwijl het assortiment A-merken in zijn sobere supermarkten veel groter is dan bij de Duitse discounters. Colruyt wil al jaren de Nederlandse grens over. „Voor alle Nederlandse supermarkten geldt dat de komst van deze zeer agressieve concurrent ze bespaard is gebleven”, zegt Sloot.

Voorlopig komt er dus geen nieuwe buitenlandse grootmacht op de Nederlandse markt. Maar Laurus heeft nog 44 grote supermarkten van Konmar in de aanbieding. De Konmars zijn megasupermarkten van 2000 tot 5000 vierkante meters. Steeds meer ketens zoeken dergelijke grote vestigingen met goede parkeergelegenheid.

Albert Heijn, C1000 en Jumbo hebben zich gemeld, want op eigen kracht is het bijna onmogelijk om zoveel locaties voor megasupermarkten te vergaren. Gemeenten zijn niet happig op megasupermarkten. Jumbo, sterk in het zuiden en het noorden van het land met grote, goedkope supermarkten wordt gezien als de voornaamste kanshebber voor de Konmars.

Ook bij Konmar zouden buitenlandse supermarktketens meedingen. Zelfs Wal-Mart wordt genoemd. „Dat lijkt me de meest onwaarschijnlijke kandidaat”, zegt Grievink. „Voor deze Amerikaanse supermacht is 5.000 vierkante meter al erg klein. En Konmar heeft slechts een paar winkels van die grootte. Wellicht dat Wal-Mart Nederland als Duitse provincie ziet. In Duitsland lukt het Wal-Mart overigens niet om succesvol te zijn.”

Van de opbrengst van de verkoop van Edah en Konmar moet Laurus volgens een afspraak met de banken 170 miljoen euro gebruiken om de schuldenlast terug te brengen naar 200 miljoen euro. Dat bedrag is nu ruimschoots binnengehaald.

Met de opbrengst van Konmar, door Sloot geschat op 150 tot 200 miljoen euro, kan Laurus flink investeren in Super de Boer. Dat is de enige van de drie ketens die het concern zelf houdt. Super de Boer is net als Plus een luxe supermarkt met veel aandacht voor service aan de klant.

„De angst voor verschraling van de supermarkten als gevolg van de prijzenoorlog is niet terecht gebleken”, zegt Sloot. „En met de uitbreiding van Plus en de te verwachten investeringen in Super de Boer ziet het er voor de consument alleen maar gunstiger uit.”

    • Daan van Lent