‘Mariniers VS moordden in Haditha’

De VS herdachten gisteren op Memorial Day hun gevallenen. De dag werd overschaduwd door een ontluikend schandaal over de moordcampagne van mariniers in de Iraakse stad Haditha.

Videobeelden die zijn geschoten in het lijkenhuis van Haditha. In november werden daar de lijken verzameld van Irakezen die waarschijnlijk slachtoffer zijn geworden van Amerikaans legergeweld. Foto Reuters ** FILE ** This image taken from a videotape made by a Haditha, Iraq journalism student and obtained by Time Magazine via the Hammurabi Human Rights Group, shows a scene in what appears to be a morgue following an alleged fatal raid by United States forces which took place on Saturday, Nov. 19, 2005, in Haditha, Iraq. The U.S. military is bracing for a major scandal over the alleged killing of Iraqi civilians in Haditha - charges so serious that they could threaten President Bush's effort to rally support for an increasingly unpopular war. (AP Photo/Hammurabi Human Rights Group, File) Associated Press

Congresleden en hoofdredactionele commentaren durven de vergelijking al te trekken. ‘Haditha’ zal op den duur net zo’n negatieve connotatie krijgen als ‘Abu Ghraib’ (Irak, 2004) of ‘My Lai’ (Vietnam, 1968). In de wereldwijde publieke opinie zal Haditha binnenkort synoniem worden voor de Iraakse stad waar Amerikaanse mariniers op 19 november 2005 een moordcampagne uitvoerden tegen 24 onschuldige burgers.

Het Pentagon heeft twee onderzoeken lopen naar de zaak. Een naar „mogelijk wangedrag door Amerikaanse mariniers”. Het andere richt zich op de vraag wie het schandaal onder de pet heeft proberen te houden. Zowel de regering als de legerleiding weigert vooralsnog elk inhoudelijk commentaar op de zaak.

Een reeks onthullingen in de Amerikaanse pers maakt echter steeds beter duidelijk wat er destijds in Haditha is gebeurd. Uit een artikel, eind maart, in het Amerikaanse tijdschrift Time en recentere reconstructies in The Washington Post, LA Times en The New York Times blijkt dat mariniers waarschijnlijk volledig door het lint gingen nadat ze bij een bomaanslag op hun konvooi een 20-jarige collega hadden verloren.

De bomexplosie langs de kant van de weg deed die novemberochtend ook de familie Waleed abrupt ontwaken. Zoals vaker gebeurde, was vlakbij hun huis in Haditha weer eens een bom ontploft. Direct na de klap hoorde Eman Waleed (9) schoten, vertelt het meisje in het Time-artikel. Even later kwamen Amerikaanse mariniers het huis binnen „schreeuwend in het Engels”. Ze gingen de kamer van haar vader binnen. Weer klonken er schoten. Daarna zag Eman haar opa neergeschoten worden. „Eerst in de borst, daarna in het hoofd.” Ook Emans vader, moeder, oma, broer en twee tantes stierven die avond door Amerikaanse geweervuur.

De Waleeds waren niet de enige slachtoffers. Voordat de mariniers het huis binnenvielen hadden ze, direct na de aanslag, al alle vijf de inzittenden van een naderende taxi doodgeschoten. En naast huize Waleed vielen ze later nog drie woonhuizen binnen om ook daar ten minste 10 bewoners in ‘koelen bloede’ dood te schieten, veelal vrouwen en kinderen.

Time kwam op de hoogte van de wraakcampagne dankzij videomateriaal van een Iraakse journalistiekstudent. Die filmde de dag na de aanval de huiskamers waar het bloed nog aan de muur zat.

De onthullingen in de pers staan in schril contrast met de officiële lezing die het korps mariniers aanvankelijk uitgaf: „Een Amerikaanse marinier en vijftien burgers zijn gisteren gedood door de ontploffing van een bom langs de kant van de weg in Haditha. Meteen na de bomexplosie vielen schutters het konvooi aan met kleine wapens. Iraakse militairen en mariniers beantwoordden dit vuur, daarbij werden acht rebellen gedood en raakte een andere gewond.”

Geconfronteerd met de beelden stelde de recherchedienst van het korps mariniers in eerste instantie dat de schuld voor de burgerdoden duidelijk bij de opstandelingen lag. Die zouden zich verschanst hebben tussen de woonhuizen, daarmee de burgers in het kruisvuur plaatsend.

Op de film van de journalistiekstudent zijn aan de buitenkant van de woningen echter geen kogelgaten te zien. Dit zou er op duiden dat er na de aanslag op het konvooi helemaal geen schotenwisseling met rebellen heeft plaatsgevonden.

Ook de ooggetuigenverslagen van de nabestaanden ondersteunen dit. En gisteren publiceerde The LA Times een interview met een 21-jarige marinier die deel uitmaakte van de moordende compagnie. Hij heeft niet zelf gedood, maar maakte deel uit van de missie die de lijken uit de huizen moest halen. In zijn nachtmerries, zo vertelde de getraumatiseerde jongen, ziet hij elke nacht een kinderhoofdje met kogelgaten aan zich voorbijtrekken.

In de VS was het het Amerikaanse Congreslid John Murtha die de laatste weken de aandacht vestigde op de zaak. Bij herhaling stelde hij dat de mariniers „in koelen bloede onschuldige burgers” vermoordden. Murtha is een verklaard tegenstander van de oorlog in Irak, maar geniet als ex-marinier respect in militaire kringen – en is doorgaans goed geïnformeerd.

Voorzitter van de verenigde chefs van staven Peter Pace stond gisteren, op de militaire herdenkingsdag Memorial Day, onder zware druk om op de zaak te reageren. Hij zei enkel dat de onderzoeksresultaten nog ‘weken’ op zich laten wachten.