Het pensioen gaat gedeeltelijk naar de ex-partner

Jaarlijks eindigt één op de drie huwelijken in een scheiding. Veel van de gescheiden partners vinden daarna een nieuwe partner en maken een nieuwe start. Hetzelfde geldt vaak voor de pensioenopbouw. Bij een scheiding wordt naast de boedel ook het opgebouwde pensioen verdeeld tussen de beide echtgenoten. Hierover kunnen ook andere afspraken worden gemaakt, maar in principe heeft de ex-partner recht op de helft van het tijdens het huwelijk opgebouwde pensioen van de ander, ook als die weer is hertrouwd of samenwoont.

Nabestaanden. De verdeling speelt niet alleen voor het ouderdomspensioen, maar ook voor het nabestaandenpensioen. Dit zorgt ervoor dat bij het overlijden van de pensioengerechtigde de achterblijvende partner en kinderen het pensioen toch krijgen uitgekeerd. Ook hier behoudt de ex-partner het recht op het deel van het nabestaandenpensioen dat werd opgebouwd tijdens het huwelijk. In de praktijk krijgt na een scheiding de nieuwe partner daardoor niet het volledige nabestaandenpensioen.

Daar is niet iedereen zich van bewust, zegt financieel adviseur Greet Vernooij van Smit Vernooij. „Bij een scheiding wordt veelal een advocaat ingeschakeld waardoor de juridische kant van de scheiding benadrukt wordt en de financiële gevolgen op middellange termijn onderbelicht blijven.” Dit kan voor een financieel risico zorgen als degene bij wie het pensioen verdeeld is, kostwinner is in een nieuwe relatie. Het probleem wordt vergroot als er jonge kinderen zijn. Vernooij: „Als de kostwinner overlijdt, blijft de tweede partner achter, zonder dat er aanspraak is op het nabestaandenpensioen. Dat wordt grotendeels uitgekeerd aan de ex-partner.”

Verdiencapaciteit. Vernooij raadt partners aan altijd uit te zoeken hoe de financiële situatie is bij het plotseling overlijden van één van beide partners. Voor stellen waarvan één van beiden al getrouwd (of geregistreerd partner) is geweest, is dit extra belangrijk. Ze heeft in haar praktijk een voorbeeld van een gezin waarvan de kostwinner eerder getrouwd was. „Voor zijn tweede vrouw bleek daardoor een zeer beperkt nabestaandenpensioen opgebouwd.” Ook moet rekening worden gehouden met de zogenoemde verdiencapaciteit van de achterblijvende partner. „Het gezin heeft drie jonge kinderen, de achterblijvende partner is daardoor maar beperkt in staat inkomen te genereren.”

Uitgavenpatroon. Vernooij waarschuwt niet direct kostbare pensioenaanvullingen af te sluiten. „Als er sprake is van vermogen of de hypotheek vrijvalt bij overlijden hoeft het niet nodig te zijn om het nabestaandenrisico nog eens extra te verzekeren.” Daarnaast speelt het uitgavenpatroon een belangrijke rol. „Hoeveel heeft de achterblijvende partner nodig om de huidige levensstijl voort te zetten?” Pas als dat duidelijk is, is het zinnig pensioengaten te dichten.

Cleo Scheerboom

Overzicht van zaken die het pensioen beïnvloeden: www.pensioenkijker.nl

    • Cleo Scheerboom