Halve blanke in de rol van ideale zondebok

Honkballer Barry Bonds overtreft legende Babe Ruth met totaal van 715 homeruns.

’Beschuldigingen aan Bonds’ adres moeten blunders honkbalbond maskeren.’

Bonds viert zijn 715de homerun, de score waarmee hij de legendarische Babe Ruht heeft gepasseerd. Foto AP San Francisco Giants' Barry Bonds celebrates after hitting a two-run home run off of Colorado Rockies' Byung-Hyun Kim, of South Korea, in the fourth inning of their baseball game in San Francisco, Sunday, May 28, 2006. It was Bonds' career home run No.715, to pass Babe Ruth. The Rockies won, 6-3. (AP Photo/Jeff Chiu) Associated Press

Scott Brooks, hoogleraar sociologie op de universiteit van Californië, keek een paar dagen terug met zijn neefje naar de realityshow van Barry Bonds. Met de show op sportzender ESPN hoopt de tophonkballer van de San Francisco Giants, die gisteren de 715de homerun in zijn loopbaan sloeg, een einde aan zijn beroerde imago te maken – behalve als dopinggebruiker staat Bonds bekend als een nurks en egomaan mannetje.

Zijn opzet slaagt amper. Critici sabelen het programma neer als een aaneenrijging van non-gebeurtenissen (Barry eet, Barry belt). Maar veel ongemakkelijker voor Bonds, zegt Brooks, was de reactie van zijn neefje. „That guy ain’t got no black cool.”

De ellende is dat Bonds (41) waarschijnlijk ook nooit ‘black cool’ heeft gehad, zegt Brooks: de zwarte gemeenschap beschouwde hem altijd als een halve blanke. Bonds groeide op in een blanke buitenwijk van San Francisco waar zijn vader, Bobby Bonds, zelf een groot honkballer, ging wonen om te laten zien dat hij bij de nieuwe rijken hoorde. De zwarte taal en de zwarte codes van de straat bleven zoon Barry onbekend.

,,Mijn neefje vindt dat Barry blank praat en blank denkt. ‘Hij heeft ons ras verlaten’, zei hij.’’ Een dubbele tragiek, aldus Brooks, die onderzoek doet naar de rol van sport in het leven van zwarte jongens. Want de recordjacht waaraan de linkshandige slugger Bonds bezig is, zo luidt Brooks’ overtuiging, is een van racistische misverstanden doortrokken drama. Een Amerikááns drama. , ,Er zijn zoveel racistische subtiliteiten’’, zegt hij, ,,dat Amerikanen het zelf bijna niet meer door hebben.’’

Opvallend genoeg gaf een reeks hooggeplaatste zwarten eenzelfde opinie. Harry Edwards, emeritus hoogleraar sociologie op Berkeley, die als atleet op de Spelen van Mexico in 1968 het black panther protest aanvoerde, noemt de aanvallen op Bonds ,,blank ressentiment’’. Dominee Jesse Jackson hoont ,,de blanke behandeling’’ van Bonds. En Leonard Moore, hoogleraar geschiedenis in Louisiana, zegt dat alles is terug te voeren op het feit dat blank Amerika, sinds Larry Bird stopte als basketballer, geen ‘eigen’ sporticoon meer heeft. De nalatenschap van Babe Ruth wordt daardoor extra bewaakt. ,,Ik bid elke avond voor Barry’’, aldus Moore in USA Today. Zwarten zijn zo getergd dat ze hun reserves over Bonds’ gebrek aan ‘black cool’ voor lief nemen.

De racistische subtiliteiten zijn in bijna elk aspect van de zaak-Bonds terug te vinden, zegt Brooks. Zo is de recordjacht waarin Bonds nu de hoofdrol heeft volgens hem een blanke constructie. Want de score van de legendarische Babe – 714 homeruns – werd in 1974 gebroken door de zwarte honkballer Hank Aaron, die uitkwam op 755 homeruns.

Maar dat record speelt in de dagelijkse nieuwscyclus over Bonds nauwelijks een rol. Sportschrijvers wijten dit aan de bijzondere gaven van Ruth, die zich toelegde op de verfijning van zijn slagtechniek.

Kan wel wezen, zegt Brooks. ,,Dat haalt het record van Aaron toch niet uit de boeken?’’ Het is bovendien typisch blank om sportprestaties te vangen in cijfers: zwarte atleten hechten meer waarde aan esthetiek.’’

Maar het ergste aan de hele geschiedenis is volgens hem het optreden van de honkbalbond. Deze keek de andere kant op toen anabole steroïden in de jaren negentig gemeengoed werden in het honkbal. En door die permissiviteit werd ook Bonds meegezogen in het juicen, zoals anabolengebruik in Amerika heet.

In het meest beschadigende boek over Bonds, Game of Shadows, waarin zijn intensieve contacten met het Californische dopinglaboratorium Balco worden beschreven, staat dat Bonds in 1998 aan de anabolen begon, omdat zijn toenmalige concurrent als ’s lands beste slugger, Mark McGwire, hem naar de kroon stak wegens anabolengebruik. Pas in 2003 werd anabolengebruik strafbaar.

De beschuldigingen aan Bonds’ adres moeten de blunders van de honkbalbond maskeren, zegt Brooks. ,,Bonds wordt als dirty player neergezet. Maar hij overtrad geen regels, hij was niet strafbaar.’’ De bond die dat toestond wil nu een streep door dat tijdperk maken – en offert Bonds eraan op. ,,Dit is de herhaling van de aloude black man’s tragedy. Barry Bonds is de ideale zondebok.’’