Fiscaal gunstig thuis werken

Een werkkamer thuis is een aantrekkelijk alternatief voor dure kantoorruimte.

Wie fiscaal voordeel wil behalen moet wel aan strenge voorwaarden voldoen.

Veel kleine ondernemers lieten eind 2004 hun werkkamer thuis nog snel voorzien van een likje verf of legden een nieuwe vloer. De kosten ervan konden op dat moment namelijk nog van de belasting worden afgetrokken, maar dat was in 2005 voorbij toen de fiscale behandeling van de werkkamer sterk werd gewijzigd.

Er moet nu aan meer regels worden voldaan om de kosten die samenhangen met het gebruik van de werkkamer te kunnen aftrekken. Kort gezegd staat de fiscus alleen aftrek toe als er sprake is van een professionele situatie. Het moet gaan om een zelfstandige werkruimte waar een buitenstaander in zou kunnen trekken. Daarnaast moet er daadwerkelijk in de ruimte worden gewerkt, een flink deel van het inkomen moet in de werkkamer worden verdiend.

In fiscaal jargon worden dit het zelfstandigheidscriterium en het inkomenscriterium genoemd. Aan de eis om zelfstandigheid is voldaan als de werkruimte is voorzien van een eigen in- of opgang en er een toilet aanwezig is. Zolderkamers en slaapkamers kwalificeren zich daardoor niet langer fiscaal als werkruimte. Een huisje in de tuin dat als kantoor wordt gebruikt, voldoet vaak wel.

Het huis dat Carlo van Kessel (38) en zijn vrouw enige jaren geleden kochten, voldeed al aan de regels die de fiscus stelt. Aan de zijkant van het huis is een aparte serre-achtige ruimte met een eigen ingang en eigen sanitair. De ruimte diende de vorige eigenaar als privé-ruimte.

Van Kessel gebruikt de ruimte sinds een jaar als kantoor. Na een carrière als marketeer bij onder andere reisorganisatie TUI en uitzendbureau Randstad, startte hij Rule/Breaker, gericht op de marketing van merken.

„Mijn bedrijf loopt goed en ik vind het leuk om relaties hier op kantoor te ontvangen. Daarom laten we nu een architect een plan maken voor de herinrichting van de werkkamer. De ruimte wordt zo ingedeeld dat er verschillende werkplekken ontstaan, zodat ook mijn vrouw, die als vormgever werkt, haar intrek kan nemen in het kantoor. Daarnaast wordt de kantoorruimte nog meer afgescheiden van de rest van het huis.”

In oktober moeten de aanpassingen klaar zijn en dat betekent dat Van Kessel het kantoor dan ook als officiële werkruimte gaat gebruiken. „Daardoor kan ik straks in mijn aangifte over 2005 verschillende kosten aftrekken en bijvoorbeeld ook het meubilair afschrijven.”

Van Kessel voldoet ook makkelijk aan de tweede eis die de fiscus stelt, het inkomenscriterium. Ten minste 70 procent van het inkomen moet worden verdiend vanuit het bedrijf dat gevestigd is in de werkkamer. Daarnaast moet minimaal 30 procent van het inkomen worden verdiend met werk dat wordt verricht ‘in’ die ruimte. De ondernemer moet er dus daadwerkelijk aanwezig zijn.

Een eis waarover ook ondernemer Willem-Peter Perquin (34) zich geen zorgen maakt. Perquin is gespecialiseerd in het optimaliseren van websites, zodat die beter gevonden worden door zoekmachines. Hij brengt vele uren door achter zijn computers. „Het kantoor is nu de zolder, daar staan ook de computers”, zegt Perquin.

Nu huurt hij nog, maar op korte termijn wil hij een bod uitbrengen op een koophuis in de buurt, mét een zelfstandige werkruimte voor zijn bedrijf Yuplounge, dat hij in 2001 startte. Perquin ontwikkelde een programma dat voorspelt hoe goed een website ‘scoort’ bij zoekmachines, zoals Yahoo en Google. Hij past websites ook aan, zodat ze hoger in de lijst met treffers terechtkomen.

In februari van dit jaar nam hij ontslag als projectleider bij het ministerie van Landbouw om volledig te gaan ondernemen. Hij heeft de fiscale mogelijkheden al verkend. „Zo kan de nieuwe bedrijfsruimte straks ook worden gebruikt als virtuele locatie voor starters, zelfstandigen of als extra ruimte voor mijn vrouw, die een verloskundigenpraktijk runt.”

Zij kan echter geen kosten aftrekken, weet Perquin. „Dat komt doordat ze al elders over praktijkruimte beschikt.” Voor de fiscus geldt dat als de ondernemer elders nog een werkruimte heeft, minimaal 70 procent van het inkomen in de werkruimte in de eigen woning moet worden verdiend.

Een bijkomstigheid van het gebruik van de werkruimte is dat die van invloed is op de hypotheekrenteaftrek. De vierkante meters van de werkruimte worden tegen de waarde in het economisch verkeer als onderdeel van het vermogen in Box 3 opgenomen.

Het deel van de hypotheekschuld dat betrekking heeft op deze waarde moet hiervan worden afgetrokken. Voor dit deel vervalt dus de renteaftrek. Maar een beetje ondernemer zit daar niet mee.