Een penalty voorspellen in driehonderd milliseconden

Wie: Hoogleraar Geert Savelsbergh.

Waarom: morgen houdt hij een lezing over ‘De perfecte penalty’.

Het penaltyonderzoek van Savelsbergh kan een volkstrauma voorkomen. Foto Bob van der Have Arjen Ribbens Wie: Hoogleraar Geert Savelsbergh. Waarom: morgen houdt hij een lezing over ‘De perfecte penalty’. Universitair hoofddocent Geert Savelsbergh doet al twintig jaar penaltyonderzoek. Foto Bob van der Have Have, Bob van der

Niet nadenken, een snelle aanloop en hoog in het zijnet mikken. Dat is het recept voor een succesvolle penalty.

Professor dr. Geert Savelsbergh, universitair hoofddocent bij de faculteit der Bewegingswetenschappen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, doet al twintig jaar studie naar strafschoppen. Ter gelegenheid van het WK voetbal houdt hij morgen een lezing over ‘de perfecte penalty’. Welke informatie gebruikt de doelman om een penalty te stoppen en welke input kan de speler gebruiken om raak te schieten? Het antwoord kan een volkstrauma voorkomen.

Voor zijn onderzoek zette Savelsbergh ervaren keepers voor een groot beeldscherm waarop de aanloop van strafschopnemers werd vertoond. Met een joystick moesten de doellieden aangeven in welke hoek ze zouden duiken. Door de speciale bril die de keepers droegen, kon de wetenschapper hun kijkgedrag bestuderen.

„Zo’n driehonderd milliseconden vóór de bal wordt geraakt, kun je aan het standbeen van de schutter zien in welke hoek hij mikt. Bewust of onbewust verwerken goede keepers die visuele informatie. Ze duiken pas vlak voor de bal wordt geraakt.”

Voorkennis helpt soms ook, zegt Savelsbergh. Dat het Nederlands elftal bij het EK in 2004 tegen Zweden een strafschoppenserie won, was volgens hem mede te danken aan een Nederlandse journalist die tijdens trainingen de lievelingshoek van de Zweedse spelers noteerde.

Al beweren trainers vaak iets anders, zonder pottenkijkers op strafschoppen oefenen is beslist zinvol, zegt de hoogleraar. De spanning van een vol stadion is niet na te bootsen. Maar een goede penalty is ook een kwestie van routine.

Savelsbergh onderscheidt twee soorten strafschopnemers. Spelers als Danny Landzaat die tot het allerlaatst wachten welke hoek de keeper kiest. Voor minder balvaardige spelers is het veiliger om zelf een hoek te kiezen, zegt de onderzoeker. Neem een voorbeeld aan de Engelse oud-international Alan Shearer, stelt hij. „Let niet op de keeper en schiet de bal hard en hoog in.”

Arjen Ribbens

Zie verder: www.vu.nl/nieuws