'Wij brengen geld in laatje van NS'

Bouwbedrijf Strukton neemt WorkSphere, de installatiepoot van Stork, over. Wat wil het bedrijf, een volle dochter van de Nederlandse Spoorwegen, met 1400 werknemers die liften, airco's en draadloze netwerken aanleggen?

Nieuwbouw van het Montaigne Lyceum in de Haagse wijk Ypenburg. Bouwer Strukton gaat het gebouw ook ruim 28 jaar lang beheren. (Foto Leo van Velzen, NRC Handelsblad) Den Haag-Ypenburg, 22/05/06. Nieuwbouw van het Montaigne Lyceum. Foto Leo van Velzen NrcHb. Velzen, Leo van

Industrieconglomeraat Stork had eigenlijk geen beter moment kunnen kiezen om de divisie WorkSphere te verkopen. Want Strukton, ruim tachtig jaar geleden opgericht als het aannemingsbedrijf van de Nederlandse Spoorwegen, zat te springen om zo'n hoogwaardig installatiebedrijf, vertelt Gerrit Witzel, voorzitter van de groepsdirectie. 'Installatietechniek wordt een steeds belangrijker onderdeel van bouw en renovatie. Vroeger had je een gebouw met daarin wat installaties, zoals een centrale verwarming en een lift. Tegenwoordig moeten gebouwen voldoen aan heel veel technische vereisten, zoals glasvezel of draadloze netwerken en beveiliging. Bouwen bestaat nu uit installaties aanleggen met een gebouw eromheen.'

Maar dat is niet de enige reden dat Strukton (3.800 werknemers) zijn oog heeft laten vallen op WorkSphere, dat 1.400 mensen telt. Ook de groei van het aantal zogeheten publiek-private samenwerkingsprojecten, waarbij de overheid niet alleen de bouw, maar ook onderhoud en exploitatie van een project uitbesteedt aan het bedrijfsleven, speelt een rol. Zo heeft Strukton het Montaigne Lyceum in Den Haag gebouwd en gaat het bedrijf de school 28,5 jaar lang beheren. Het is de eerste school in Nederland die via een publiek-private concessie wordt gebouwd en beheerd. 'Het enige dat we daar niet gaan doen, is lesgeven', vat Witzel de rol van Strukton samen. Voor zaken als schoonmaak en beveiliging worden partners aangetrokken.

Het bouwbedrijf, dat Europees marktleider is op het gebied van spooraanleg en -onderhoud in Europa maar toch slechts 1,5 procent van zijn omzet uit opdrachten voor de NS haalt, is eveneens marktleider in PPS-projecten in Nederland: van de vier projecten die gestart zijn, heeft Strukton er drie binnengehaald. Behalve het Montaigne Lyceum zijn dat de nieuwe waterzuivering in Delfland en de renovatie van het ministerie van Financiën, waar Strukton een consortium leidt.

Ook dingt Strukton mee naar de aanleg van de Tweede Coentunnel. 'Als je voor een bepaald object een onderhoudscontract voor 20 tot 30 jaar krijgt, is het de kunst om nu al te berekenen wat je in de toekomst kwijt zult zijn aan een verwarmingsinstallatie of een energievriendelijke koeling. Zeker bij renovatie zijn de kosten van installaties erg belangrijk. WorkSphere heeft al tientallen jaren kennis van de installatiemarkt en weet dat soort dingen. Die kennis hadden wij tot nu toe niet in huis.'

Het voordeel van publiek-private samenwerkingsprojecten op concessiebasis is dat er bij de aanbesteding niet alleen naar de prijs wordt gekeken, legt Witzel uit, maar ook naar de kwaliteit. 'Er is sprake van een accentverschuiving: wij worden niet meer betaald voor de oplevering van een gebouw, maar voor de dienst die de ruimtes moeten vervullen. De bouwer gaat uitrekenen wat het project hem per levensjaar gaat kosten. Neemt hij daarvoor duurdere, maar betere materialen, dan is hij per saldo goedkoper uit. Voordeel voor de overheid is dat er een kwalitatief beter gebouw wordt neergezet.' Een ander oordeel van PPS is dat de aannemer voor tientallen jaren gegarandeerd werk heeft.

Met het oog op de groei van het aantal PPS-projecten en het groeiende belang van technische installaties in het algemeen, wil Strukton honderd man extra aannemen bij WorkSphere. De nieuwe installatiedivisie zal bijna 20 procent van de omzet van Strukton gaan binnenhalen, verwacht Witzel. 'De markt voor 'facility management' wordt erg belangrijk voor ons. Daar willen we komende jaren ongeveer een kwart van onze omzet uit halen.' Ook railinfra in Europa en vastgoedontwikkeling zullen belangrijker worden, verwacht Witzel. Vorig jaar bedroeg de omzet van Strukton 824 miljoen euro en boekte het bedrijf een nettowinst van 36,4 miljoen euro.

Een beursnotering om de groeiplannen te financieren, ambieert Strukton niet, volgens Witzel. 'De Nederlandse Spoorwegen is voor ons een heel stabiele eigenaar, waar we ons beter bij thuis voelen dan op de beurs waar beleggers vooral aan hun korte-termijnbelangen denken. Onze onafhankelijke financiering geeft ons voldoende ruimte om onze strategie uit te voeren en onze ambities te realiseren. Zeker met het groeiend aantal PPS-projecten zijn wij meer lange-termijndenkers. Als winstgevend bedrijf brengen we geld op voor de NS, dus beide partijen zijn blij met elkaar.'

Bang om te afhankelijk te worden van de cyclische kantorenmarkt, die om de zoveel jaar te maken krijgt met teruglopende vraag en dus leegstand, is Witzel niet. 'De langetermijn-beheer- en onderhoudscontracten maken ons minder afhankelijk van de kantorenmarkt. Bovendien blijven we ons bezighouden met zowel nieuwbouw als renovatie. Behalve kantoren bouwen en renoveren zijn we ook actief op het gebied van ziekenhuizen en scholen, dus er is altijd werk.'

    • Friederike de Raat