Lennon geeft Othello excuus

'Als zij ontrouw is, dan spot de hemel met zichzelf', roept Othello uit in de gelijknamige tragedie van Shakespeare. Dit is niet de enige oneliner die een keihard masculien standpunt uitdrukt. Nog zo een: 'Waar ik vandaan kom verheft een vrouw haar stem niet.' Gelukkig antwoordt Desdemona diep ontsteld: 'Ik kom godverdomme ook ergens vandaan.' Maar het luisteren vergaat Othello slecht, de zwarte Moor is geobsedeerd door zichzelf. Een narcist die dit anderen valselijk verwijt, maar het zelf is.

In Othello, het liefdesdrama met jaloezie als inzet in optima forma, klinken in de regie van Wim Berings ook John Lennons prachtlied Jealous Guy, gitaarrock en verstilde a capella. Wat bij Shakespeare enkele uren duurt, flitst hier in nog geen vijf kwartier voorbij. Othello (Willem Schouten) is redelozer dan ik ooit eerder zag, soms zelfs zo naargeestig en egoïstisch dat je Desdemona (Marleen Graumans) de kracht zou toewensen hém aan het slot te vermoorden.

Jaloezie moet onredelijk zijn; dat is haar bestaansvoorwaarde. Het nadeel van deze scherp toegesneden Othello is dat de grijstinten, de noodzakelijke nuancering om Othello's wraakzuchtige naijver reliëf te geven, ontbreken. Het spel draaft onbeteugeld naar de afgrond. Jago (Robrecht Vanden Thoren) is verpletterend vilein, op zo'n subtiele wijze dat elk woord dat hij met sissende stem tegen Othello zegt klinkt als de echte waarheid. Natuurlijk is Desdemona haar man ontrouw. Natuurlijk 'houdt' zij het met Cassio. Natuurlijk zijn álle vrouwen veranderlijk en wispelturig. In het laken waarop Othello en Desdemona slapen, staat geweven het woord 'hoer'.

Een schitterend effect geven filmbeelden van een gestileerde vlucht helwitte sneeuwuilen, juist tijdens de scène waarin Othello zijn gemalin ten onrechte wurgt. De speelstijl is snel en beweeglijk. Othello duikt en kruipt over de grond. Jago verschijnt altijd precies op tijd om nog meer gif in Othello's oor te gieten.'De Desdemona van Marleen Graumans is teder, lieftallig, weerloos. Tegen Othello is zij niet bestand.

Waarom gaat zij niet weg? Deze ploertige Othello verdient totale eenzaamheid. Maar deze Desdemona probeert aldoor het goede te doen, streeft redelijkheid na, verlangt begrip. Othello schreeuwt zijn verongelijktheid uit. Desdemona houdt haar verdriet stil voor zich. De songtekst van Lennon schenkt Othello verzachtende omstandigheden: 'Ik wilde je geen pijn doen, maar ik was gewoon onzeker omdat ik dacht dat je niet meer van me hield.' Daar ligt Desdemona dood op de speelvloer. Boeiend gespeeld stuk. Maar ik kies voor Desdemona's gelijk.

Voorstelling: Othello van Shakespeare door De Wetten van Kepler. Regie en bewerking: Wim Berings. Nog te zien: 27/5 Verkadefabriek Den Bosch. Inl.: 073-6141934; www.wettenvankepler.nl