Gezocht: balans en helden

De beurzen zoeken naar een nieuwe balans en naar nieuwe favorieten na de heftige val van de afgelopen weken. Oude luchtbellen lopen leeg en nieuwe lopen vol, maar welke?

Was het paniek om niets?

De angstaanval die beleggers de afgelopen weken plots overviel zorgden voor scherp dalende koersen. Wereldwijd verdampten honderden miljarden euro's aan beurswaarde omdat investeerders massaal hun aandelen van de hand deden.

Anderhalve week later is de schrik alweer uit de benen. Althans, zo lijkt het. In veel landen veren de koersen op. De AEX-index ligt nog wel ruim onder het hoogste niveau van bijna 480 punten dat in april werd bereikt, maar een deel van het opgelopen verlies is ingelopen en de grens van 440 punten is alweer geslecht.

De meningen zijn verdeeld over de richting die de markt zal opgaan. Sommige analisten verwachten dat de dip van mei een begin is voor een verdere daling. Anderen geloven dat de opwaartse trend nog intact is en dat de markt slechts een korte correctie beleefde in een reactie op de wel erg hard gestegen koersen. Of, stellen weer anderen, is het wellicht toch verstandig om specifiek in defensieve sectoren te gaan beleggen.

Belegger en markt zoeken naar een nieuw evenwicht. En, zoals zo vaak op de beurs, iedereen heeft een ander idee over waar dat nieuwe evenwicht precies ligt en welke aandelen in de nieuwe situatie de goed presterende zullen zijn.

Dat evenwicht werd de afgelopen weken dus ruw verstoord door angst over inflatie en rente in de Verenigde Staten. De paniek begon na de publicatie van een hoger dan verwacht inflatiecijfer in de VS. Dit wakkerde de vrees aan dat de Federal Reserve - het stelsel van Amerikaanse centrale banken - de rente verder zou verhogen. Een hogere rente is negatief voor de beurs, onder meer omdat het voor bedrijven duurder wordt om geld te lenen voor investeringen.

Dat er een correctie aankwam was voor de meeste marktparticipanten geen verrassing. De afgelopen drie jaar hadden een vrijwel onafgebroken stijging laten zien, enkele korte terugvallen daargelaten. De heftigheid van de paniekaanval van beleggers was dat wel, en werd door veel analisten als overdreven betiteld.

In de VS verwonderden economen zich overigens openlijk over de val en vroegen zich af waar toch de PPT was gebleven, ofwel het Plunge Protection Team. De PTT is, volgens de overlevering, een team van ambtenaren en werknemers van private financiële instituten dat werd opgericht door president Ronald Reagan na de crash van 1987. De PPT moet er zorg voor dragen dat de indices niet té dramatisch verliezen door geld naar aandelen te pompen. De groep, wiens bestaan nooit officieel toegegeven of bewezen is, zou ook op de valuta- en goudmarkt actief zijn.

De analisten die de val overdreven vonden lijken gelijk te hebben gekregen, ten minste, op de korte termijn. Zij vertelden de belegger dat de diepe dip een mooi moment was om weer in te stappen, een advies dat, gezien de koerswinsten, is opgevolgd.

En voor optimisme lijkt ook plaats. In Europa en Japan groeit de economie en in de VS werd deze week een economische groei genoteerd van 5,3 procent in het eerste kwartaal in vergelijking met dezelfde periode in 2005. Het was de hoogste groei in 2,5 jaar, maar minder hoog dan verwacht. Juist het feit dat de expansie enigszins tegenviel werd gezien als positief. Immers, als de economie té hard draait neemt het gevaar van inflatie toe en dus de kans op een renteverhoging.

Verder werd de daling van de olieprijs als een positief teken uitgelegd door beleggers. Ironisch genoeg was de stijging van de olieprijs het afgelopen jaar géén reden voor dalende koersen. Er lijkt er weer een stijging aan te komen. De zomervakantie in de VS begint binnenkort - traditioneel een tijd waarin veel gebruik wordt gemaakt van de auto - en deskundigen verwachten weer veel stormen in het orkaanseizoen en dus een verstoring van de olieproductie in de Golf van Mexico.

Een gemengd beeld dus voor de belegger die zich afvraagt of, waar en hoe het nieuwe evenwicht zal ontstaan op de beurzen. Daarbij komt dat er weer een luchtbel op knappen staat: de vastgoedbel.

Deze 'bubble', die in veel landen is ontstaan, heeft in Nederland de koersen van een fonds als Rodamco Europe opgestuwd. Volgens analisten, van het Amerikaanse Bear Stearns tot het Nederlandse Theodoor Gilissen, komt het moment naderbij waarop de luchtbel knapt.

En als de ene bel knapt ontstaat er elders snel een nieuwe. Zo gaat het al eeuwen, vanaf de tulpenmanie in de zeventiende eeuw (toen een tulpenbol duizenden euro's kostte) tot de internetbel van eind jaren negentig. Die internethype werd opgevolgd door de run op biotechnologie en nu dus door het opblazen van de vastgoedsector.

Voorspellen wat de nieuwe 'bubble' is, is profijtelijk. Er zijn winsten te halen als de belegger er tijdig bij is - en vooral als er op tijd weer wordt verkocht. Sommige voorspellingen worden door iedereen onderschreven: de farmacie en gezondheidszorg zullen het goed gaan doen. Andere, minder bekende sectoren, kunnen een verrassingshit worden, zoals nanotechnologie of waterfilters.

De helden op de beurs van morgen, zijn de schlemielen van overmorgen (en vaak weer de helden van over-overmorgen). Balans en heldendom zijn vaak van korte duur op de immer grillige beurs.

    • Heleen de Graaf