Cannes-jury kan extreem kiezen

Morgen worden de prijzen verdeeld op het filmfestival van Cannes. Volver en Babel zijn grote favorieten. Het was een goed jaar, maar zonder uitschieters.

CANNES, 27 MEI. - Akelig hoe snel Cannes weer leegstroomt. Het filmfestival gaat vandaag zijn laatste dag in, en de markt onder het festivalpaleis is gisteren al gesloten. Over de rode loper gaat de bovenwereld van Cannes, tegen de achtergrond van de Middellandse Zee, dagelijks naar de grote zaal van Lumière. Daaromheen drommen de toeschouwers samen om te zien wie welke première komt vieren, Tom Hanks, Penelope Cruz, Sofia Coppola, Kirsten Dunst, of de Algerijnse zanger Khaled.

Maar de onderwereld is misschien nog wel belangrijker: de tientallen standjes op de filmmarkt waar sales agents, distributeurs, producenten en makers rondzwermen in een wirwar van vraag en aanbod. Hier wordt het meeste geld verdiend en uitgegeven. Films zijn hier niet meer dan een poster aan de muur of een trailer op tv.

In deze ondergrondse zijn de afgelopen week heel wat verwachtingen gesmoord. Zullen wij in Nederland ooit Motor Home Massacre te zien krijgen? Of de Hongkong-comedy Sex Control? Of Russische thriller De wolvin van Vesengonsk? Boom Boom Sabotage? Jaanwar? Weinig kans. Wij moeten het doen met de bovenwereld, en zelfs daarvan zijn sommige films gedoemd te verdwijnen na dit festival.

De winnaars, die zullen we ongetwijfeld terugzien. En zoals de markt gonst van de nieuwtjes en de roddels, zo gonst de bovenwereld van de geruchten. Een paar films worden steeds opnieuw genoemd voor de Gouden Palm. Volver van Pedro Almodóvar - hoewel er altijd bij wordt gezegd dat dit niet zijn beste film is. Een journalist hoorde jurylid Helena Bonham Carter zeggen hoe goed zij Babel van Alejandro González Iñárittu vond. De Fransen juichten voor de Algerijnse infanteristen uit de Tweede Wereldoorlog, in Rachid Boucharebs Indigènes.

Niemand zou verrast zijn als een van deze films ging winnen. Maar een jury wil natuurlijk graag verrassen. Als jurylid en regisseur Patrice Leconte zich aan zijn belofte houdt dat er hoe dan ook geen compromis-keuze mag uitrollen, kunnen de makers van 'vertrouwde' kwaliteit het nog moeilijk krijgen. Ken Loach met zijn The Wind That Shakes the Barley bijvoorbeeld, een goed gemaakt en verantwoord politiek drama. Of Nanni Moretti's Il caimano, ook verantwoord politiek drama, al te dun aangelengd met een bitterzoet liefdesverhaal. Of de nieuwe film van Aki Kaurismäki, Laitakaupungin valot (Licht in de schemering), een tragikomedie van hoog niveau, maar eerder vertoond in bijvoorbeeld zijn The Man Without a Past.

Dat maakt de weg vrij voor extremere keuzes, zonder dat zich direct een extreem goede film heeft aangediend. De 59e editie van Cannes, daar is de internationale pers het over eens, was gemiddeld goed, maar zonder uitschieters. Er zijn vast juryleden die zich sterk maken voor het onbarmhartige Flandres van Bruno Dumont of de sobere esthetiek van Nuri Bilge Ceylans Iklimler (Seizoenen). Zou juryvoorzitter en regisseur Wong Kar-wai niet pleiten voor de melancholie van de enige Aziaat in de competitie, Lou Ye met Summer Palace? Zou Hollywoodster Samuel L. Jackson niet een lans breken voor de krachtig geacteerde Red Road van Andrea Arnold? Waarom zou de Argentijnse regisseuse Lucrecia Martèl niet vallen voor de eigenzinnige visie van Sofia Coppola op het meisjesleven van koningin Marie Antoinette? En zou iedereen in de jury ongevoelig blijven voor de visuele barok van Paolo Sorrentino in L'amico di famiglia?

Voor de acteerpalm komt de hele cast van Indigènes in aanmerking. Maar gisteren was Gerard Dépardieu te zien in Quand j'étais chanteur als een perfecte charmezanger op leeftijd: helemaal Lee Towers. Hij zingt zelf - Pour un flirt avec toi - en weet elke gemakkelijke lach of meelijden te vermijden. Die zou na zestien jaar (Cyrano de Bergerac) ook wel weer eens een palm mogen hebben.

    • Bas Blokker