Zonnebloem van Van Gogh op bestelling

In het Chinese dorpje Dafen vervaardigen kunstschilders goedkope olieverfschilderijen.

Zij maken onder andere legale replica’s van klassieke kunstwerken.

Chinese schilders kopiëren aan de lopende band Van Gogh, Rembrandt en Warhol. Foto’s Vincent Mentzel DAFEN,het olieverf schilders dorpje in de moderne stad Shenzhen ,Volksrepubliek China. Thuiswerkers schilderen aan de lopende band van Gogh ,Rembrandt,Warhol op bestelling. Een fabriekje in olieverf .foto VINCENT MENTZEL/NRCH==F/C==Shenzhen, 25 maart 2006 Ateliers Mentzel, Vincent

Van Gogh, Da Vinci, Klimt of Dali, schilders in het zuiden van China draaien er hun hand niet voor om. Het district Longgan staat bekend als het Hollywood van de olieverf. Naar schatting voorzien in deze regio zo’n 20.000 schilders, kunstenaars en leerlingschilders in hun levensonderhoud met het namaken van wereldberoemde schilderijen.

Shenzen is een stad met tien miljoen inwoners nabij Hongkong. De stad ligt in een Special Economic Zone, een gebied waar de Chinese overheid handel en industrie stimuleert, bijvoorbeeld door speciale belastingtarieven te laten gelden voor bedrijven die zich er vestigen. In de groezelige straatjes van Dafen, een buitenwijk van de stad Shenzhen, bevinden zich zo’n 300 galerieën en wonen 3.000 kunstschilders die zich hebben toegelegd op het kopiëren van klassieke schilderijen.

De schilderijen zijn nauwelijks van echt te onderscheiden. Maar de handel in replica’s is legaal wanneer de intellectuele eigendomsrechten zijn vrijgegeven, vertelt Jeroen van den Brande, advocaat bij Loyens & Loeff en gespecialiseerd in intellectueel eigendomsrecht. „Het auteursrecht eindigt zeventig jaar na de dood van een auteur. Vanaf dat moment mag je schilderijen kopiëren. Het moet wel duidelijk zijn dat het om een kopie gaat.”

Het laten namaken van Van Goghs Zonnebloemen of Da Vinci’s Mona Lisa is dus volkomen legaal. De Chinese vakschilders maken daar handig gebruik van. Een ervaren schilder maakt zonder moeite tien Zonnebloemen per dag. Afhankelijk van de kwaliteit van het materiaal en de verf wordt zo’n replica voor een bedrag tussen de 10 en 15 euro verkocht, terwijl een Chinese schilder ongeveer 7,50 euro per dag verdient. Een lucratieve handel dus. Vooral Amerikanen en Italianen zijn grote afnemers van de Chinese kopiekunst.

Dafen, ook wel ‘painted village’ of ‘Mona Lisa village’ genoemd, begon zo’n vijftien jaar geleden als een kunstenaarskolonie. Schilder en zakenman Huang Jiang uit Hongkong kwam met een groep van twintig schilders naar het dorp Dafen omdat de huizenprijzen er zo laag waren.

Huang en zijn schilders kopieerden ’s werelds bekendste schilderwerken en verdienden aanzienlijke bedragen met de verkoop ervan. Bestellingen vanuit Japan, Noord-Amerika en Europa volgden al snel. De winst op de schilderijen nam toe naarmate de schilders bedrevener werden in het reproduceren.

Steeds meer schilders trokken naar het dorpje omdat de vraag naar goedkope kunstwerken toenam. De meeste schilders werken thuis of in een fabriekje, in ateliers die tevens dienst doen als winkel. Op elke straathoek en in allerlei schuurtjes en kamertjes zijn kunstenaars in de weer. Ook Nederlandse bedrijven verhandelen schilderijen van Chinese makelij gretig.

De ambachtslieden hebben vaak de kunstacademie gedaan waar zij realistische schildertechnieken hebben geleerd, zegt Gunnar Muller (25). Hij is mede-oprichter en eigenaar van MyPainting.nl, een website waar mensen betrekkelijk goedkope olieverfschilderijen kunnen bestellen. Voor Van Goghs Zonnebloemen op een formaat van 60 bij 80 centimeter betaal je iets meer dan 200 euro. „Het voordeel van Chinese ateliers is dat er kunstacademiestudenten en afgestudeerden werken die heel goed kunnen naschilderen. Zij kopiëren schilderijen totdat ze met eigen werk kunnen doorbreken.”

Meer informatie over het Chinese schildersdorpje Dafen vind je op www.dafenart.com en www.mypainting.nl