Van Basten heeft elftal in zijn hoofd

Na een week van trainingsopbouw in Lausanne, speelt het Nederlands voetbalelftal morgen zijn eerste oefenduel tegen Kameroen. Van Basten heeft het basisteam voor het WK grotendeels in zijn hoofd.

Een deel van de selectie van Oranje gisteren tijdens de training in Lausanne. Van links naar rechts Denny Landzaat, Ryan Babel, Tim de Cler, Ruud van Nistelrooy, reservedoelman Maarten Stekelenburg, Mark van Bommel en Jan Kromkamp. Foto AFP Dutch national football team players (L-R:) Denny Landzaat, Ryan Babel, Tim de Cler, Ruud van Nistelrooy, goalie Maarten Stekelenburg, Mark van Bommel and Jan Kromkamp appear during a training 25 May 2006 at the Juan Antonio Samaranch stadium in Lausanne. The Netherlands national football team is having a training camp in preparation for the 2006 World Cup. AFP PHOTO FABRICE COFFRINI AFP

Erik Oudshoorn

Ruim twee weken voor de eerste WK-wedstrijd tegen Servië en Montenegro is al grotendeels duidelijk waar Marco van Basten heen wil met het Nederlands elftal. Terwijl andere bondscoaches in de aanloop van een groot eindtoernooi omzichtig experimenteerden met de selectie, laat de voormalige wereldspits zich graag in de kaart kijken.

Dat heeft voor- en nadelen. Spelers die zich toch al verzekerd weten van een basisplaats kunnen (onbewust) wat gas terugnemen. Internationals die al weten dat ze in principe niet tot de uitverkorenen behoren voelen zich misschien wat moedeloos om nog iets aan de situatie te doen. Dat bleek gisteren in een oefenpartijtje tijdens de trainingsstage in Lausanne tussen het A- en B-team, waarin het verschil in beleving en kwaliteit groot was.

Aan de andere kant rest Van Basten weinig tijd. In vergelijking met landen als Brazilië en Argentinië heeft Oranje een tekort aan gelouterde topspelers. De bondscoach zal dus met zijn secondanten een sterk collectief moeten smeden. Een ingespeeld elftal dat als team het gebrek aan individuele klasse kan compenseren. Hier heeft hij ook op geselecteerd. Daarom is het verstandig nu al aan automatismen te werken. En een enkele speler kan altijd nog een prikkel worden gegeven.

Zo moest Dirk Kuijt gisteren in een partijtje van drie keer twintig minuten met het B-team meedoen. De gedoodverfde rechtsbuiten van Oranje werd zeer tegen zijn zin in, zoals hij later toegaf, gedwongen zijn plaats af te staan aan Robin van Persie. En uitgerekend een pass van de Arsenal-speler, waaruit Van Nistelrooy een doelpunt maakte, koos Van Basten tot het mooiste moment van het partijtje. „Robin is in vorm”, constateerde de bondscoach tevreden.

En Kuijt weet dat hij de komende weken aan de bak moet. „Maar ik ben ervan overtuigd dat ik tegen Servië en Montenegro een basisplaats heb”, sprak de Feyenoorder optimistisch

In de middenlinie van Oranje schept Van Basten tot nog toe de meeste duidelijkheid. Daar lijken Mark van Bommel (en dus niet Denny Landzaat), Rafael van der Vaart en Phillip Cocu zeker van hun plek. In het onderlinge duel van gisteren speelde Van der Vaart bij balverlies tegen zijn verdediging aan en eenmaal in balbezit kort achter centrumspits Ruud van Nistelrooy. De net van een voetoperatie herstelde speler van HSV Hamburg zal dus veel loopwerk moeten verrichten – bij Ajax was dat nooit zijn sterkste kant.

Voorin hoeft niet te worden getwijfeld aan Van Nistelrooy, die gisteren twee keer scoorde maar ook een opgelegde kans miste, en Arjen Robben als linksbuiten. In de defensie blijft het nog even de vraag wat Van Basten doet als Kew Jaliens weer kan worden ingezet na het herstel van zijn vleeswond. Maar Jan Kromkamp maakt de meeste kans op de rechtsbackpositie.

In het centrum vormen André Ooijer en Joris Mathijsen een voor de hand liggend duo, weliswaar zonder franje. De kwaliteiten van Khalid Boulahrouz ten spijt. En dat Giovanni van Bronckhorst van Champions-Leaguewinnaar FC Barcelona als linksback gaat opereren, daar twijfelt al helemaal niemand aan.

Van Basten gaf toe dat hij het Nederlands elftal voor Duitsland grotendeels in zijn hoofd heeft. Maar aan de samenstellingen van de onderlinge partijtjes moet niet te veel waarde worden gehecht. „Want we proberen nog wel wat dingen uit.”

Vooral de opbouw baarde hem de afgelopen dagen zorgen. Een rol die voor een belangrijk deel is weggelegd voor André Ooijer. Een verantwoordelijkheid die de PSV’er in Oranje nog weinig heeft gedragen. Het afgelopen jaar begon de aanval meestal bij Barry Opdam. Maar de speler van AZ is niet eens geselecteerd en ontgoocheld op vakantie gegaan.

Het Nederlands elftal vliegt vanavond naar Nederland. Tijdens de trainingsstage aan de oevers van het Meer van Genève werd onder leiding van Van Basten gevarieerd, maar ook bij vlagen intensief getraind. Vaak zorgde een spelelement voor een extra stimulans. Van Basten stond altijd dicht bij de spelersgroep en legde de training regelmatig stil om aanwijzingen te geven.

De resultaten van de trainingsarbeid zullen de komende dagen zichtbaar moeten worden in oefenwedstrijden tegen Kameroen (morgen), Mexico (donderdag) en Australië (eerste pinksterdag). Dinsdag 6 juni vliegt Oranje naar Black Forest Airport in het Zwarte Woud waar in Hinterzarten het basiskamp wordt betrokken. Op zondag 11 juni begint het voor Van Basten en zijn manschappen pas echt met de eerste groepswedstrijd tegen Servië enMontenegro in het Zentral Stadion van Leipzig.

Naar buiten toe probeert de bondscoach de verwachtingen niet al te hoog op te schroeven. „Ons doel is om het team beter te laten voetballen. En waar dat allemaal toe zal leiden, zien we wel”, zei hij in Lausanne.

    • Erik Oudshoorn