Toe, schep nog een keertje op

Het is bekend: het Amerikaanse tekort op de betalingsbalans loopt uit de hand, en geldt al jaren als een bedreiging van de internationale economische en financiële stabiliteit. Maar hoe zit het eigenlijk met Nederland?

De lopende rekening van de betalingsbalans is weinig anders dan een optelsom van de verschillende inkomensstromen tussen Nederland en het buitenland. Vorig jaar was er een overschot in de goederenhandel van 35,5 miljard euro, en een overschot in de dienstenhandel van 5,5 miljard. Dan was er een klein tekort van 0,2 miljard bij ontvangen en uitgaande inkomens. En bij de inkomensoverdrachten was er overschot van 8,4 miljard. Opgeteld is dat een overschot van 32,4 miljard, ofwel 6,4 procent van het bruto binnenlands product (bbp).

Hoe verhoudt zich dat met het Amerikaanse probleem? De VS hebben een tekort op hun betalingsbalans omdat ze te weinig sparen tegenover hun investeringen. Het buitenland zuivert het verschil aan. De oplossing om de zaak recht te trekken: minder investeren, wat over het algemeen niet zo’n goed idee is, en bovendien kan zorgen voor een economische dip en een verminderde productiecapaciteit voor de toekomst. Het alternatief is meer sparen. Dat gaat ten koste van de bestedingen, en veroorzaakt óók een economische dip, zij het dat die minder structureel is. Het rechttrekken van de balans heeft dus hoe dan ook een remmende werking op de economische groei, en zal dus heel geleidelijk moeten gaan.

Het Amerikaanse tekort, volgend jaar zo’n 7,4 procent van het bbp, zal moeten worden teruggebracht. Maar voor het aanpakken van een uit de hand lopende betalingsbalans kunnen we ook veel dichter bij huis blijven. De OESO, de club van rijke industrielanden, publiceerde deze week zijn economische prognoses. Bij Nederland staan twee schokkende cijfertjes: het overschot op de betalingsbalans komt dit jaar op het record van 9,5 procent van het bbp, en stijgt in 2007 door naar een nog nooit vertoonde 10,1 procent.

Nu komt een klein land wel vaker overal mee weg, maar als we de aanbevelingen aan de VS nu eens op onszelf los zouden laten, dan zou er in Nederland een combinatie van méér investeren, minder sparen en gretiger consumeren moeten plaatsvinden. Wat te doen? Meer geld uitgeven is fijn, maar meer investeren is beter. Dat verhoogt duurzaam het economische potentieel.

De VS leven boven hun stand, zo heet het. De logische conclusie daaruit is kennelijk dat Nederland juist ver, en steeds verder, ónder zijn stand leeft. Wie zei er dat het calvinisme verdwenen was?

Maarten Schinkel