Een uitstraling die iets te onderscheidend is

Waar winden stedelingen zich over op? In Hilversum vechten bewoners de renovatie van een stadskantoor aan, dat de omgeving zou ontsieren.

Sinds een jaar hangen er spandoeken aan de gevels van de villa’s. Hoe durven ze staat er op, of Hoezo beschermd dorpsgezicht, en Stop glazen kolos. De protesten zijn gericht tegen het gemeentebestuur van Hilversum. Dat wil een non-descript kantoorgebouw in het park tegenover de villa’s strippen en omtoveren tot een ambtenarenburcht met veel glas en aluminium. De verbouwing is niet alleen nodig om 250 ambtenaren te huisvesten, maar ook voor betere dienstverlening. Gemeentesecretaris John van der Vegt: „Nu zitten de gemeentelijke diensten in veel verschillende gebouwen met wisselende openingstijden. Straks hebben we alle balies bij elkaar.”

Het glazen stadskantoor komt naast het monumentale raadhuis van Dudok te staan, een wereldberoemd gebouw dat bussen vol architectuurstudenten en toeristen trekt. Het huidige kantoorgebouw is al niet prachtig, maar na de herbouw zal het de omgeving definitief verpesten, verwachten de bewoners van de villa’s. Bewoner Eloy Lindeijer: „Er ligt een ontwerp dat bepaald niet vernieuwend is. Een typisch voorbeeld van goedkope renovatiearchitectuur die in de jaren tachtig veel is toegepast, en waarvan er op bedrijventerreinen en snelwegen talloos veel te vinden zijn.” De bewoners vergaderen inmiddels elke week over hoe ze de plannen kunnen tegenhouden. Enkele maanden geleden behaalden ze een kleine overwinning. Toen de gemeente alvast wilde slopen, spanden de bewoners een kort geding aan. De rechter gaf hen gelijk.

Naast het kantoorgebouw woont Gerard Innemee. „Ik was in het begin helemaal niet zo fanatiek”, vertelt hij. „Ik dacht dat het wel los zou lopen. Maar op een avond werd ik gebeld door iemand van de gemeente die mij een geldbedrag bood in ruil voor het afzien van claims. Daar kreeg ik een onprettig gevoel over.” De gemeente ziet dat anders. De gemeentesecretaris: „Er is overleg geweest om te bezien hoe deze directe buurman tegemoet kon worden gekomen omdat het voor hem de meeste consequenties heeft omdat hij op dezelfde kavel zit.”

De welstandscommissie van Hilversum vindt dat het kantoorpand op dit moment afbreuk doet aan de fraaie omgeving en weinig uitstraling bezit. Het nieuwe gebouw zal die „rijke uitstraling” wel hebben, al was het maar door al het glas. Gemeentelijk projectleider Petra Aipassa: „De welstandscommissie heeft in de voorfase intensief meegedacht. Men wil liever een gebouw dat een zelfstandige waarde heeft dan een gebouw dat zich probeert te voegen naar de omgeving.” Gemeentesecretaris John van der Vegt: „Het gebouw moet zich onderscheiden van het raadhuis van Dudok, dat een wereldmonument is. Het gebouw moet iets eigens hebben, anders krijg je een historiserende stijl die vaak mislukt.” Ook de Rijksdienst voor de Monumentenzorg vindt een glazen kolos helemaal zo gek nog niet. „Door te kiezen voor een eigen architectuur van het nieuwe stadskantoor, komt het raadhuis met zijn eigen krachtige beeldtaal veel meer tot zijn recht dan indien getracht was aansluiting te zoeken op de materialen, kleuren en ontwerpprincipes van Dudoks meesterwerk.”

De bewoners zijn niet verbaasd over dit standpunt, omdat dit is ondertekend door iemand die ook zit in de begeleidingscommissie van de bouw. „De objectiviteit is in het geding”, zeggen bewoners Lindeijer en Innemee. Ze hebben een second opinion gevraagd aan een andere welstandscommissie. Die vindt „dat dit bouwplan in al zijn facetten haaks staat op het door de gemeente de laatste jaren zelf ingezette beleid tot behoud, herstel en versterking van de bestaande stedenbouwkundige en cultuurhistorische structuur van dit gebied”. Er ligt nu een advies van de commissie voor bezwaar en beroep van Hilversum bij het college van B en W. Dat neemt dinsdag een besluit.

    • Arjen Schreuder