Bierblikjes voor Bernini

Illustratie uit besproken boek Tekening uit het stripboek De vier stromen illustratie Edmond Baudoin

Fred Vargas en Edmond Baudoin: De vier stromen. Uit het Frans vertaald door A.-J. van Oudheusden. Sherpa en Oog&Blik, 228 blz. € 24,95

De slungels Grégoire en Vincent beroven op een dag een oude man van wie ze weten dat hij veel geld op zak heeft. Vlak bij zijn appartement overmeesteren ze met veel moeite de voor zijn leeftijd sterke man en stelen zijn tas. Wanneer ze die openmaken, hebben de jongens meteen door dat het foute boel is. De tas bevat een verzameling occulte symbolen, bloed, botten en schedels en veel geld.

Vincent wordt al snel vermoord waardoor Grégoire in paniek raakt en vlucht. De introverte inspecteur Adamsberg probeert hem schoon schip te laten maken, omdat hij vermoedt met de gevaarlijke seriemoordenaar De Ram van doen te hebben. Hij is vasthoudend en met behulp van Grégoire’s drie broers weet hij uiteindelijk zijn vertrouwen te winnen. Tot zover een deel van de intrige, want De vier stromen is veel meer dan zomaar een misdaadverhaal. Striptekenaar Baudoin staat bekend om zijn poëtische strips. Twee fraaie voorbeelden daarvan zijn De weg van Saint-Jean (herinneringen aan een landweggetje) en Het portret (een bejaarde schilder op zoek naar het perfecte portret). Van hem hoeven we geen keiharde, eendimensionale thriller te verwachten.

In De vier stromen is veel aandacht voor de excentrieke personages zoals de vier broers. Ze zijn zo verschillend dat ze zich afvragen of ze wel echte zoons van hun vader zijn, bij wie ze alle vier nog wonen. Hun vader werkt dag en nacht aan zijn eigen versie van de Vierstromenfontein van Bernini, op de Piazza Navona in Rome. Als materiaal gebruikt hij bierblikjes die zijn zoons voor hem verzamelen, pletten en op kleur sorteren.

Je verwacht eigenlijk niet dat Baudoins ruige zwartwit-tekeningen zo goed passen bij een misdaadverhaal, maar vooral de duistere gezichtsuitdrukkingen komen uitstekend tot hun recht. Bovendien doet hij regelmatig concessies om de vaart in het verhaal te houden. Wanneer de inspecteur de hele familie over Grégoire ondervraagt tekent Baudoin alleen de hoofden met tekstballonnen. Dan verdwijnt de strip een paar pagina’s naar de achtergrond en lezen we een dialoog uit een roman. In een andere scène volgen we Grégoire tijdens zijn vlucht. Dan kiest Baudoin weer voor de bekende, expressieve houtskooltekeningen, die zo goed bij de eenzame, dromerige reiziger passen.

Dat strips en literatuur goed samengaan is na alle literatuurverstrippingen geen geheim meer. Toch zijn er nog maar weinig schrijvers die speciaal voor een strip een verhaal maken. Alan Moore is misschien wel de bekendste (Watchmen, V for Vendetta). Als een gerenommeerde auteur als Fred Vargas zich opeens op de strip stort, levert dat meteen een prijs op, want De vier stromen won in 2000 al de prijs voor het beste scenario op het stripfestival in Angoulême.

Niet alleen is De vier stromen een goed stripboek dankzij de perfecte beelden van Baudoin, het is ook een echte Vargas-‘rompol’ (roman policier). Het bevat een aantal typische elementen dat ze vaker gebruikt, zoals de excentrieke personages, de hulp die de inspecteur inroept van de broers om de seriemoordenaar in de val te lokken, de vondst van de mysterieuze botjes en schedel en de sterke dialogen.

Liefhebbers van zowel Vargas als Baudoin hoeven dus niet bang te zijn dat ze water bij de wijn hebben gedaan. De combinatie Vargas-Baudoin betekent een versterking en smaakt naar meer.