Autodelen

Het hoofdkantoor van Greenwheels heeft vochtplekken op een sleetse vloerbedekking. Maar de omzet groeit als kool. Vraaggesprek over expansie met de twee directeuren/grootaandeelhouders.

De chipkaart om in te loggen in een Greenwheelsauto. Foto Dirk-Jan Visser (Photo: Dirk-Jan Visser / Rotterdam: 19-05-2005): de initiatiefnemers van Greenwheels, Gijs van Lookeren Campagne en Jan Borghuis. Hier een Greenwheels kaart / paspartou om in te loggen in een auto. Visser, Dirk-Jan

Detaillist in auto-uren: dat is Greenwheels. In de elf jaar sinds het idee van autodelen werd geboren aan de Erasmus Universiteit is het geesteskind van Jan Borghuis (38) en Gijs van Lookeren Campagne (39) uitgegroeid tot marktleider in zowel Nederland als sinds kort ook in Duitsland.

Op het ‘hoofdkantoor’ is de sfeer nog net zo jongensachtig als toen het bedrijf werd opgericht op de studentenkamer van Borghuis. In een woonwerkpand in een proletarisch aandoend zijstraatje van de Rotterdamse binnenstad zitten directie en medewerkers op stoelen met vochtvlekken op sleetse vloerbedekking. Geen twee koffiebekers zijn er gelijk, de dresscode is spijkerbroek en T-shirt en tussen de middag wordt er in de keuken samen gegeten.

Waarom zou je een cent te veel uitgeven aan huisvesting van een bedrijf waar nooit klanten komen? Alles bij Greenwheels gaat tenslotte per telefoon en internet. Veel belangrijker is dat de techniek en de dienstverlening zeer uitgekiend zijn. De verdiensten zijn ook in orde: de omzet is volgens de twee directeuren/grootaandeelhouders nu boven de tien miljoen euro.

De auto's van Greenwheels zijn een inmiddels vertrouwd gezicht op de weg: felrode Peugeots met een groen logo in de vorm van een soort orkaan. De voordelen zijn evident: als automobilist betaal je je abonnement en je kilometers. Geen wegenbelasting, geen apk-keuring en geen gezeur met het zoeken van een parkeerplaats. Het bedrijf groeit als kool: hadden ze bijvoorbeeld in Amsterdam in 1997 2 uitgiftepunten, nu zijn dat er ruim 300. Op de site staan er momenteel tien vacatures. Beheersing van de Duitse taal strekt tot aanbeveling.

Hoeveel auto's ze in gebruik hebben en hoeveel abonnees, beschouwen ze als concurrentiegevoelige informatie. Wel willen ze vertellen dat ze in Nederland en Duitsland samen inmiddels in ruim 65 steden vertegenwoordigd zijn met ruim duizend uitgiftepunten, dat wil zeggen plekken waar één of een paar auto’s klaar staan. Het bedrijf bestaat in feite dankzij een doorgeëxerceerde vorm van bemiddeling: de auto's worden allemaal geleased, Greenwheels verkoopt het gebruik ervan in ‘stukjes’, dat wil zeggen uren, door. Het bedrijf kreeg een pluim van de Consumentenbond omdat de prijzen na de komst van de euro niet werden verhoogd.

Hoe kwamen jullie op het idee?

Van Lookeren Campagne: „We studeerden nog toen er in 1993 twee dingen samenkwamen. Er stond in Intermediair een artikel over autodelen in Duitsland en Zwitserland, en ik kwam in mijn opleiding tot registeraccountant een verhaal tegen over het gebruik van boordcomputers. Toen dachten we: als je zo'n computer in de auto kunt inbouwen wordt de administratie veel simpeler en kun je dus grootschaliger en professioneler worden. We hebben dan ook vanaf de eerste dag gewerkt met een chipkaart.”

Het product ‘autodelen’ was toen nog onbekend?

Borghuis: „Klopt, het was voor ons dan ook een grote stap om een eigen bedrijf op te richten dat zijn product in feite nog moest uitvinden. Ondertussen gingen al onze studievrienden dikke salarissen verdienen bij grote multinationals. Terwijl wij de eerste twee, drie jaar alles zelf moesten doen, de telefoon opnemen en de facturen sturen, tot en met het poetsen van de auto’s.”

Borghuis: „Wat erg hielp in onze contacten met de buitenwereld was het feit dat het ministerie van Verkeer en Waterstaat net een serieus onderzoek had gedaan naar het marktpotentieel van het autodelen. Daarmee werd het meer dan een ideetje van twee studenten.

„Dat was zeker van belang in de twee grote steden. In Rotterdam was de parkeerdruk toen niet zo hoog en de gemeente zag dus niet zo de noodzaak zag om parkeerplaatsen vrij te maken voor het autodelen. En in Amsterdam vonden ze het bezwaarlijk om parkeerplaatsen van bewoners op te doeken omwille van de autodelers, juist omdat de parkeerdruk al zo hoog was. Sowieso betekent onze komst dat de parkeerverordening moet worden aangepast, en dat gaat in de ene gemeente wat vlotter dan in de andere.”

Hoe ging de keuze van het automerk in haar werk?

Van Lookeren Campagne: „Wij hadden niets te kiezen. We zijn in het begin heel wat directiekamers afgeweest maar niemand zag toen iets in autodelen. Eindelijk was er één dealer, Nefkens, die bereid was de eerste drie auto’s aan ons te leasen. En dat waren Peugeots.”

Twee jaar geleden begon de Europese expansie met de vijandige overname van het kwakkelend Duitse autodeelbedrijf Stattauto, dat in 1988 was opgericht. En per 1 februari van dit jaar is Greenwheels ook eigenaar van het kleinere Duitse Shelldrive.

Is het anders werken in Duitsland dan in Nederland?

Borghuis: „Als je je bedrijfsmodel in het buitenland probeert toe te passen merk je hoezeer autorijden en autobezit cultureel bepaald zijn. Ze hadden daar veel regels en een ingewikkeld tarievensysteem. Zo waren er wel vier verschillende boetes voor het te laat komen: als je wel tijdig had gebeld dat je te laat zou zijn, of niet had gebeld, en of je meer of minder dan een kwartier te laat was.”

Van Lookeren Campagne: „Nog een voorbeeld. Wij zijn in Nederland meteen begonnen met een voice-response-systeem voor het reserveren. Dan wek je de indruk dat daar een enorm call center achter zit, terwijl je in het begin echt altijd óf mij óf Jan aan de lijn kreeg. In Duitsland zouden ze bang zijn dat niet te kunnen waarmaken.”

Werkten de gemeentelijke autoriteiten mee in Duitsland?

„Uiteindelijk wel. Maar de eerste vijftien jaar dat het autodelen daar bestond, was het parkeren ‘particulier’: Stattauto had afspraken met kerken, winkels en bedrijven. Wij zijn de eersten die afspraken hebben gemaakt met gemeenten om op de openbare weg de deelauto’s te parkeren.”

Greenwheels zit nu volop in de integratie van de drie bedrijven. De dienstverlening voor Duitsland zal ook vanaf het einde van de zomer vanuit Rotterdam worden gedaan; de boekhouding is tweetalig en ruim de helft van de medewerkers is Duitstalig. De IT wordt gecentraliseerd, met alle grote en kleine hobbels die je onderweg tegenkomt, zoals de verschillende indelingen van Duitse en Nederlandse toetsenborden. Borghuis: „Lagere kosten en lager overhead, dat zijn de schaalvoordelen voor de detaillist.” Van Lookeren Campagne: „We hebben ook andere overnamekandidaten in Europa dit jaar laten lopen om dit goed te doen. Maar daarna gaan we natuurlijk verder kijken in Europa.”

www.greenwheels.nl

    • Tracy Metz