‘Alleen doden in Irak mits gerechtvaardigd’

De commandant van het Amerikaanse korps mariniers is gisteren naar Irak gereisd om zijn troepen duidelijk te maken dat ze alleen mogen doden „wanneer dat is gerechtvaardigd”. Generaal Michael Hagee liet bij zijn vertrek naar Bagdad weten dat de mariniers in Irak „onverschillig dreigen te worden voor het verlies van mensenlevens”.

De missie van generaal Hagee is ingegeven door enkele incidenten waarbij mariniers worden beschuldigd van het doden van Iraakse burgers. Het was al bekend dat een onderzoek wordt ingesteld naar de dood van 15 tot 24 burgers in de stad Haditha, in het noordwesten van Irak, in november. Tien mariniers zouden daar burgers onder wie vrouwen en kinderen hebben doodgeschoten na een bomaanslag waarbij een marinier was gedood. De doden werden in eerste instantie als rebellen omschreven die na de bomaanslag tijdens een schotenwisseling waren gedood. De Republiekeinse Afgevaardigde John Murta, zelf een oud-marinier, heeft gezegd dat zal blijken dat „onze manschappen overreageerden wegens de druk op hen en in koelen bloede onschuldige burgers hebben gedood”.

Het korps mariniers maakte woensdag verder bekend dat er een onderzoek wordt geopend naar de rol van „verscheidene militairen” bij de dood van een Iraakse burger bij Hamandiyah, ten westen van Bagdad, op 26 april. Bijzonderheden werden niet gegeven. Voorts beschuldigden burgers in Samarra Amerikaanse militairen ervan maandag tijdens een operatie verscheidene burgers onder wie een jong meisje te hebben doodgeschoten. Volgens het leger is een aantal rebellen gedood, en was het meisje – „dochter van een van de terroristen” – onopzettelijk het slachtoffer geworden.

Veel mariniers zijn betrokken geweest bij gevechten op leven of dood of zijn getuige geweest van de dood van collega’s, aldus de verklaring van generaal Hagee. Volgens hem kan het effect daar van „verdovend” zijn: „Er is het gevaar dat we onverschillig worden voor het verlies van menselijk leven, alsmede dat we oneer over onszelf brengen.” Er zijn nu 21.000 mariniers in Irak gelegerd. Sinds de oorlog in maart 2003 begon zijn 717 mariniers gesneuveld.

Hagee zal in Irak de noodzaak onderstrepen dat het oorlogsrecht, de Geneefse conventies en de eigen gevechtsregels worden nageleefd. In zijn verklaring onderstreepte Hagee: „We moeten macht en geweld onder controle houden, we beschadigen alleen bezittingen die moeten worden beschadigd en we beschermen de niet-strijders die we op het slagveld aantreffen.”

In Bagdad werd gisteren de trainer van de nationale tennisploeg samen met twee van zijn spelers doodgeschoten. Volgens getuigen waren ze vermoord omdat ze in korte broeken waren gekleed. Een groep extremistische sunnieten had volgens hen het dragen van korte broeken enkele dagen eerder verboden.

Bij een bomaanslag op een groentemarkt in het oosten van Bagdad werden vandaag zeker acht mensen gedood en 31 gewond. (Reuters, AP, AFP)